Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԱՄ
(-ոյ, -աւք)
«մարմնի մաս, անդամ, սեռական անդամ, մարմին, մասնակից»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. handām
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andām
փոխատու լեզու՝ պ. andām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդամաբիւ,
անդամալոյծ,
անդամայաղթ,
յաղթանդամ,
ծանրանդամ,
ձիանդամ,
խեղանդամ,
հաշմանդամ,
անդամագրել,
անդամավճար,
անդամատել,
առնանդամ
Մատենագիտություն
H. AG 98;
Աճ. ՀԱԲ 187;
Ջահ. ՀԼՊ 514
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆՏԻՇԱՅ
«հոգս, մտահոգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. andīša
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՐԴ
-անթ
(բրբ. անդորգ)
«սրածայր ժայռ, սեպաձեւ քար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդյոք հուն. ἀνθήρ «հասկի քիստ, նիզակի ծայր», ἀνθεριξ «հասկի քիստ, ցողուն» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում են *andher-, *ndher- «սուր ծայր, ցողուն» նախաձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդորդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀνθήρ
«հասկի քիստ, նիզակի ծայր»
հուն.
ἀνθεριξ
«հասկի քիստ, ցողուն»
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՒՆԴ
-ոց
«անհատակ խորություն, դժոխք, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhudh-no-
«գետին, հիմք, հատակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhundho-)
*bh>*dh առնմանությամբ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ *դունդ «հատակ» բառից, որ ծագում է հնդեւրոպական *bhundho- «գետին, հիմք, հատակ» ձեւից (*bh>*dh առնմանությամբ), սա էլ *bhudh-no-ից (կա եւ *bhudh-men զուգահեռ կազմությունը)։ Ժխտական կազմության համար հմմտ. ռուս. без-дна «անդունդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդալից,
անդնդախորք,
անդնդական,
անդնդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*budhna-
«գետին, հիմք, հատակ»
հուն.
πύνδα
«հատակ»
լատ.
fundus
«հատակ, հիմք»
հ. անգլ.
bodan
«գետին, հիմք»
ռուս.
без-дна
«անդունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190;
Pok. IEW 174
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՒՆՔ
(ԲՀ)
«ամբարտավանություններ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս փոխառություն կամ օտարալեզու բառ, որովհետեւ գրված է «թարգմանի ամբարտաւանութիւնք»։ Սակայն որոշ ձեռագրերում գրված է անդութն, որ թերեւս յանդուգն բառի սխալագրությունն է:
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՐԱՆԻԿ
-ն, -ի, -աց, -ան
«առաջնեկ, ավագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(i)-
«առջեւ, դիմաց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant(i)ro-)
-անիկ բաղադրյալ վերջածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ant(i)ro-, *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» նախաձեւից՝ -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով։ (ըստ Բուգգեի, որ վերականգնում է *antero- կամ *antro- նախաձեւ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրանիկածին,
անդրանիկացուցանել,
անդրանիկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anterior
«առաջին, առաջնային, անդրանիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐԻՏԱԿ
«վայրի չաման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *andhos-)
Կազմուած է այլուստ անծանօթ անդրի- (սեռակա՞ն) եւ տակ «արմատ» բաղադրիչներից։ Առաջինը կապ ունի՞ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատի հետ (*andhos- «ծաղիկ, խոտ»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ándha
«սոմա (բույս)»
խոլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
<կելտ. *andhero «ծաղկող, երիտասարդ»
հայ.
անդ
«հունդ»
հայ.
անդեայ
«նախիր»
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐՈՒԱՐ
(անդրուվար, անդրվար, անդրավար, անդրուստ)
«լծված ձի կամ ջորի, մի տեսակ ձի, կառք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմուած չէ՞ անդր եւ վար բաղադրիչներից (Հացունի) (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 192)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵԹՈՒՄ
(գրված անեթութ)
«սամիթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. anethum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԷԾՔ
-ից
«անեծք, նզովք, բանադրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid-
«նախատել, հանդիմանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-)
առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր,
անիծանել,
անիծել,
անիծանելի,
հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄνειδος
«նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ.
niedėti
«արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193;
Pok. IEW 760
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։