Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 237 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՈՏ (հրորտ) «հավելյալ (վերջին) ամիս» (տոմարական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *frart (fravart)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *frart (fravart):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. fravartīkan «ավելյաց (ամիս)»
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՕՊՕՏ «մի դեղաբույս» (բուսաբանություն)
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 138) հնարավոր է համարում նույնացնել հոտոտ-ի հետ:
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԲԵԼ (ձաբոտել «ծերութիւնից դողդողալ, վատ գրել» բառում)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաբոտոտ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԳ (-ու, ուշ՝ -ունք) «ձագ, ճնճղուկ, (մի) թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hag- արմատից
Աղբյուր՝ պ. zāg «ձագ, հաւի ճուտ»
Աղբյուր՝ ալբ. zag «թռչուն»
Աղբյուր՝ ալբ. zogu «հաւի ճուտ»
Ըստ Հիւբշմանի (AG 185), իրանական փոխառութիւն է, բայց այս դէպքում սպասելի էր աւելի շուտ *զագ ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագախառն, ձագարան, ձագախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141; AG 185
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԳԱՐ (ձագառ) «ձագար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hu-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագարաձեւ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 128
Տե՛ս նաեւ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԳԵԼ (ձակել) «չափել» (բբ)
Անստույգ (թերեւս)
նոյնն է ձագար բառի արմատի հետ (-ար-ը վերջածանց է)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԽ (-ու, -ոյ, -մէ) «ձախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել» արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն, ձախել, ձախլիկ, ձախանալ, ձախող, ձախողանք, ձախողիլ, ձախորդ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՁԵԼ (ձաձճել, ձայձճել) «հաւաքել, կուտակել, դիզել»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ՝ «իմանալ, առնիլ, ճպկիլ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմաձճել, բազմաձճումն, բազմաձճ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՂ (-ու) «ծաղր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «ուրախ լինել, կատակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hleu-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղել, ձաղանք, ձաղածանակ, ձաղադեմ, ձաղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χλεύη «կատակ, ծաղր»
հ. իսլ. glaumr «ուրախութիւն»
հ. անգլ. glēo «խաղ, ուրախութիւն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 48; Աճ ՀԱԲ 143
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՂԿ (-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ) «փայտ, ճիպոտ, ճիւղ, ծեծ, ձաղկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'halg(h)- «ճյուղ, ձող» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղկել, ձաղկահեր, ձաղկամազ, ձաղկանք, ձաղկուն, բարձրաձաղկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. galga «ցից, խաչ»
լիտվ. žalgas «ձող»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 143