Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 233 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԵՓԱԶ «մաքուր ոսկի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κέφαζ < καιφαζ < καίφαζ (հուն. καί «եւ» + եբր. fāz «մաքուր ոսկի»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեփազեայ, կեփազեան, կեփազէ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 580
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԵՓԱԼ «գլուխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κεφαλή
տառադարձութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 580
Տե՛ս նաեւ
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԶԱԿ (-ի, -աց) «կզակ, ներքին ծնոտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-) *-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց
Նոր՝
կզակակալ, կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ. kugel «գնդակ»
գ. kogal «կլոր լեռնագագաթ»
նորվ. kjūka «գունդ»
խոլ. kjūka «մատնակոճ»
լիտվ. guga «(փոքր) սապատ»
ռուս. гугля «ելունդ»
պ. güzak «ոտքի կոճ»
լիտվ. gùžus
լեհ. guz «ելունդ»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԶՈՒԿ «սալորենի» (բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմուած է կզ- (կուզ կամ կիզ) արմատից՝ -ուկ ածանցով: Այդ արմատը կարող է կապւած լինել «կլորութիւն» ընդհանուր իմաստի հետ: կապ ունի՞ արդեօք հ.-ե. *geu-gh- կամ *gei-gh- ձեւերի հետ (*gei- կամ *geu-) «ծռել»:
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԷԶ (կիզ-) «կիզում, այրում»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս պատահական է նմանութիւնը թիւրք.-թաթար. գəz «վառւել, բոցավառւել, կարմրել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիզող, կիզելի, կիզուց, արեգնակէզ, հրկէզ, հրկիզել, ածխակէզ, արեւակէզ, անկէզ, դժոխակէզ, ցրտակէզ, երկնակէզ, դիւրակէզ, ողջակէզ, ողջակիրել
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԷՁՆ «թեք, զառիվայր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gei- «պտտել, ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geigh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեձնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jihma «թեք, շեղ»
նորվ. keik «թեքութիւն, շեղութիւն»
հ. խուլ. kikna «հետ թեքւել»
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԷՍ -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից «կես»
Ստուգաբանություն
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԻՍ-
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիսաբաց, կիսադեպ, կիսամահ, կիսամասնեայ, կիսայբեաց, կիսառատ, կիսեփեաց, կիսէջ, կիսասարկաւագ, գրակէս, դրամակէս, իշակէս
Նոր՝
կիսակաշի, կիսամեայ, կիսամսեայ, կիսանդրի, կիսավանկ, կիսակատար, կիսակօշիկ, կիսաշրջան, կիսավայրենի
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ II (-ի, -ից) ««կետ, նշանակետ, նպատակակետ, ժամանակակետ, միջակետ, բեւեռ, կշեռքի մետ (սլաք), կենտրոն» (եւ կիտ «բեւեռ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Այլեւ՝ հայ. կծել (-կիծ) (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիտուած, կիտակ, կիտի, կիտադրեալ, կիտասահման, կետահարութիւն, անկէտ, ցամաքակէտ, ժամանակակէտ, միջակէտ, ստորակէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. kitla
հ. անգլ. citelian
հ. սաքս. citilōn
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ III «իշամեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. kítla
հ. անգլ. citelian
հ. սաքս. kitilōn
հ. վ. գ. kizzilōn «խոտոտում ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124
Տե՛ս նաեւ