Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 232 / 466
Էջ 409, սյունակ 1
ԿԿՈՒՁ
(կկուզ)
«պպզում» «կնճռոտում, արհամարհանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gig- կամ *gug-)
կրկնավոր կազմություն
կրկնավոր կազմություն` բնիկ հնդեւրոպական *gig- կամ *gug-` *geu- «ծռել» արմատներից որեւէ մեկից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կկզել,
կկզայօն,
կկզիլ
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԱՐԹ-Ք
«կախարդական գիր, հմայակ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵԼ
(*կիղ-* կամ *կուղ-*)
«զտել, մաքրել, քամել, մզել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel(ə)-
«կաթել, հոսել, ծորալ, բխել, (ցած) գցել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղկղել,
կղկղանք,
կղկաթ,
բրբ. կղեբայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gúlati «կաթում է, թափվում է, ընկնում է, կորչում է»
հ. հնդկ.
gāldyati «թափում է, հոսեցնում է, քամում է»
հուն.
βαυ(ξ)ω «բխել»
հուն.
βάλλω «գցել»
հ. վ. գ.
grellen «բխել»
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵՄ(Ն)
(ճղեմ)
«կնյուն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, գնդանման բան»
աճականով ձեւերի հետ
արմատի աճականով ձեւերի հետ:
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵՄԱՅ
(կեղեմայ սխալմամբ` կրետայ)
«ուղղություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κλίμα
(ամենայն հավանականությամբ)
«ուղղություն»
նույնն է կլիմայ (կողիմայ) բառի հետ, որ ծագում է հունարենից` κλίμα, որ նշանակում է «աշխարհամաս, աշխարհի կողմ» եւ կարող էր բացատրվել որպես «ուղղություն»: Ամալյանը (ՀԱԲ 391) «ուղղություն» կարդում է «գողություն» եւ բխեցնում հուն. σλεμμα համիմաստ բառից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵՐ
(-ց, -ի, -ից)
(կլեր, գղեր, կղերիկոս)
«կղերական, հոգեւորական, կրոնավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κλήρος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղերական,
կղերիկոսութիւն,
կղերամիտ,
կղերականութիւն,
հակակղերական
Մատենագիտություն
H. AG 358;
Աճ. ՀԱԲ 603
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԶԻ
(-ւոյ, -եաց)
«կղզի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gēlg̑hiio-)
*-g̑- աճականով (*gel-, *gleg̑-, մասամբ *gelg̑h-°) ձեւից
Պետերսոնը եւ Պատրուբանին կապում են ըն-կղմել, ըն-կլնուլ բառերի հետ (որպես «ծովում ընկղմած»), իսկ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 603) համարում է ակկադական (ասուրական) փոխառություն` ենթադրելով այն արաբ. jazira եւ ասոր. gazartā «կղզի» ձեւերի հիման վրա, որոնք ձեւով հեռու են:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղզային,
կղզեակ,
կղզիաբնակ,
կղզիանալ,
թերակղզի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լեհ.
głaz «ժայռ, գլաժայռ, գլաքար, գետաքար»
մ. վ. գ.
klinge «խճոտ ձանձաղուտ գետի մեջ»
հ. իսլ.
kleggi «խոտի դեզ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 70;
Աճ. ՀԱԲ 603
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԹԵԼ
«հանգուցել, կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«սեղմ(վ)ել, գնդվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *glit- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղթել,
կղթակապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
clīpan «ամուր կացնել, ամրացնել, կախել»
հ. անգլ.
clida, cloda «սպեղանի, վերքին կպցվող բուժակտոր»
մ. վ. գերմ.
klīster «սոսինձ»
նորվ.
kēstra «սոսնձել, կացնել»
լիտվ.
glitùs «կպչուն»
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂՃԿԻԼ
«տխրել, հալումաշ լինել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel-
«ծակել (ծակող) ցավ, տանջանք, մահ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēlg̑-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեղել, կեղեբել
հ. վ. գ.
quelan «տանջվել»
լիտվ.
gėlà «ցավ, տանջանք»
չեխ.
žal «վիշտ»
ռուս.
жалеть «կարեկցել, խղճահարվել»
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՂՈՒՌ
«մորթինանման մի բույս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gēlbh-)
*-b(h) ածականով
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել)» արմատի հետ՝ *-b(h) ածականով (*gēlbh- կղպ-՞):
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։