Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 230 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԷԹ (-ոյ) «ձեթ, ձիթապտղի յուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. zeθ (zaitā)
սեմական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիթենի, ձիթապտուղ, ձիթագործ, ձիթել, մոլաձիթենի, նշաձեթ, կպրաձեթ, կպրաձիւթ, ձիթուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արամ. —
ասոր. zeθ (zaitā)
Մատենագիտություն
H. AG 309; Աճ. ՀԱԲ 151; Ջահ. ՀԼՊ 458
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻ (-ոյ) «ձի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «արագ, շարժել, քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիական, ձիահալած, ձիամարտիկ, ձիակերպ, ձիարձակ, ձիացաւ, այրուձի, միաձի, վազերաձի, երագաձի, կիսաձի, ձիաբուծութիւն, ձիավարժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. háya «նժոյգ» ((հայ-հնդկական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻԳ «ձիգ, պիրկ, ամուր, պինդ, երկար, հիւսուածք, գործուածք, զգեստ, արորաձող, նեարդ, նետ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «քշել, արագ շարժել, նետել, շպրտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'he-gh- կամ *g'hi-u-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգել, ձգիչ, ձգարան, ակնատաձիգ, քաջաձիգ, նետաձիգ, հրաձիգ, բացաձիգ, լիաձիգ, երկնաձիգ, ձեռնաձգութիւն, ձգձգել, ձգտել, ձգակապ, ձգափոկ, ձգողութիւն, ձգողականութիւն, առաձգական, հրաձգարան, հրաձգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. zaena «զէնք»
հ. հնդկ. haya- «նժոյգ»
հայ. ձի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՐ (-ի, -ից) «նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել, ձրի, ձրիատուր, ձեռնաձիր, բարեձիր, լիաձիր, լուսաձիր, կաթնաձիր, փրկնաձիր, հոգիաձիր, ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. haryati «ախորժել, ցանկալ»
հուն. chairō «ուրախանալ»
լատ. horior «քաջալերել, ոգնորել»
ավ. zara «ձգտում, փափագ»
գ. գերն. zara «հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻԹ (-ո) «ձյութ, կուպր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. ziftā
Աղբյուր՝ ասոր. zeftā
Աղբյուր՝ արաբ. zeft
սեմական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կպրաձութ, ձութել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԻՒՆ (-եան, -եանէ) «ձյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «ձմեռ, ձյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiiom-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիւնանալ, ձիւնաջուր, ձիւնաբեր, ձիւնաբող, ձիւնախաղ, ձիւնասառն, ձիւնախառն, ձիւնածաղիկ, ձիւնել, ձիւնասպիտակ, ձիւնագունդ, ձիւնագնդիկ, ձիւնահալք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. zyā «ձմեռ»
հուն. chiōn «ձյուն»
լատ. hiems «ձմեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 155
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵՌՆ (հգն. ձմերունք, սեռ. ձմերայնոյ), ուշ` -րան «ձմեռ, փոթորիկ, ալեկոծություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heim- «ձմեռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heimerinos-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձմեռնասուն, ձմեռային, ձմերական, ձմեռային, ձմերանոց, ձմերատուն, ձմերել, ձմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. cheimerinos
լատ. hibernus «ձմեռային»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 156
Տե՛ս նաեւ
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՂ -ոյ «երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք, ձողամբարձ, ձողաբարձ, ձողակերտ, ձողաձեւ, ձողաչափել, ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. žúolis «հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157; Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՅԼ -ոյ (ձոյղ, ձիւլ) «ձույլ, միաձույլ, ձուլվածք, զանգված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heu-lo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուլել, ձուղել, ձիւլել, ձօղել, ձուլիչ, ձուլած, ձուլածոյ, ոսկեձոյլ, բոլորաձոյլ, միաձոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հուն. chéō «լցնել, թափել»
հ. շվեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՐ (-ոյ) «ձոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'houero-) o-ձայնդարձ
արմատից. հմմտ. հայ. ձեւ, ձոյլ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձորակ, ձորալիր, ձորաձեւ, լեռնաձոր, քարաձոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հայ. ձոյլ
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 158; Pok. IEW 447-448