Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 344 բառահոդված (էջ 23/35)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 574, սյունակ 1 Էջ 574
ՆՈՒՌՆ (-ան, -ունք, -անց) «նուռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խուռ. nuranti
փոխատու լեզու՝ ակկադ. nurimdu
փոխատու լեզու՝ ակկադ. nurmu «նուռ»
հնարավոր է նաեւ ծագումը անմիջապես սեմական աղբյուրից (ակկադերենից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նռնենի, նռնաձեւ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 426
Էջ 577, սյունակ 1 Էջ 577
ՇԱԲԱԹ (-ու) «շաբաթվա յոթերորդ օրը, յոթնյակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. šabbəthā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաբաթանալ, շաբաթաւոր, շաբաթամուտ, շաբաթակրան, շաբաթապահ, միաշաբթի, երկուշաբթի
Մատենագիտություն
H. AG 312; Աճ. ՀԱԲ 479-480
Էջ 577, սյունակ 1 Էջ 577
ՇԱՀ I (-ի, -ու) «օգուտ, վաստակ, շահ, տոկոս, շահույթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շահիլ, շահաւոր, շահաբեր, շահաւէտ, բազմաշահ, հոգեշահ, շայեկան, շահագրգռել, շահադիտութիւն, անշահախնդրութիւն
Էջ 580, սյունակ 1 Էջ 580
ՇԱՄՏ-ՈՒԹԻՒՆ «չորրորդապետություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շամշպետ
Էջ 582, սյունակ 1 Էջ 582
ՇԱՐ I (ուշ՝ -ի, -ու) «շարք, շարվածք, խումբ, բազմություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ers- «շարել, միացնել»
Քիչ հավանական է միացնել հնդեւրոպական *ers- «շարել, միացնել» (հայ. յեռուլ) արմատի հետ որպես կողմնակի հնդեւրոպական շերտի բառ (հնդեւրոպական այլ լեզվի ներդրում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարել, շարումն, շարական, շարոտել, մարգարտաշար, միաշար, շողաշարել, զուգաշարել, շարադրել, շարադասել, շարունակել, շարաձայն, շարունակ, շարունակելի, շարահիւսութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
συν-
«նախածանց» շար- «համա-»
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԱՒԱՆԴ(Ն) «ոտքի կապ, կապ, չվան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից, ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 502), փոխառված է նաեւ խեթ. šarāwanzi «կապ» բառը, որ չկա J. Friedrich-ի Hethitisches Wörterbuch-ում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šarāwanzi
«կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԽՄՈՒՏ (բբ) «արագահոս»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Անծանոթ շխ- արմատից՝ -ուտ վերջածանցով
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՇՈՒԿ «վտանգի ձայն, շշուկ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն՝ -ուկ վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնաշշուկ, մահաշշուկ, անշշուկ, չարաշշուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 527
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐԹՆ (-ան, -ունք) «շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-) «կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- «պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ, շրթնաշղթայ, միաշուրթն, խորաշուրթն, պղծաշուրթն, զուգաշուրթն, թիւրաշուրթն, մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԶՈՒՄՆ «թեզան»
Ստուգաբանություն ()
կազմված է -ումն վերջածանցով` *ոզ- անծանոթ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pag «ամրացնել» արմատի հետ` *-o- ձայնավորմամբ: