Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 377 բառահոդված (էջ 23/38)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՄԿՆԱ (բակլաթլ-համկնա) «փրփրեմ, դանդուռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hamqa
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 27
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՄՈՒՌ(Ն) «խումբ, բազմություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կամ փոխառություն իրանական աղբյուրից կամ կազմություն համ- նախածանցով եւ ուռ(ն) անծանոթ արմատով։ ուռ «ճյուղ» եւ ուռ «ուռուցք» արմատները իմաստով հեռու են։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միահամուռ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԿ (-ի) «հասկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի հաս- («հասնել, հասուն») արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասկաթուռ, հասկահանեալ, հասկաքաղ, քաջահասկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՏ II «որթի էտած ուռ»
Ստուգաբանություն ()
Հատ-ի l-ով աճած տարբերակ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատել
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի, հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
p(h)uphusu-
«թոք»
լատ.
pussula
«պղպջակ»
ռուս.
пухнуть
«ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈՃ -ի (հոյժ, խոժ) «խիտ, կուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pog- «ամրացնել, ամուր, հոճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pag-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոճատեսակ, հոճութիւն, հոճարար, հոճեալ, հոճիչ, անհոճ, անհոյժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pajrá-
«հոճ, խիտ, ամուր, ուժեղ, կոպիտ»
հուն.
πήγνυμι
«ամրացնել»
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՎ (-ոյ, այլեւ` -ուց) «հով, հովանի, քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou- *p(h)u-)
արմատից. հմմտ. հայ. հեւալ, հոգ, հոգի, փուք, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հովանալ, հովանի, հովանաւոր, հովանոց, հովասուն, հովահար, քաջահով, զով, զովանալ, զովացութիւն, զովամարմին, հովեկ, հովհար, հովանոցաձեւ, զովաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հեւալ
հայ.
հոգ
հայ.
հոգի
հայ.
փուք
հայ.
փչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 115-116
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐԴ «բացված «ստրոպված, կոխոտված, ուղիղ» (ճանապարհի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, անցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *port-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորդել, հորդուն, ռահահորդ, ներհորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πορος
«անցք»
լատ.
porto
«տանել»
լատ.
portus
«դուռ»
լատ.
porta
«քաղաքի դուռ, դարպաս»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 816
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՇ (-ի, -ից) «հրաշք, հրեշտակ, գործ, այլանդակություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ավ. fraša- «ուժեղ, հզոր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. fraša- «հրաշալի, հիանալի, նշանավոր»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. fraš «հրաշալի»
մասամբ ամբողջովին փոխառյալ՝ ոչ հայկական կազմություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրաշագէտ, հրաշազուն, հրաշակերտ, հրաշանիստ, հրաշակուռ, հրաշանալ, գեղեցկահրաշ, գերահրաշ, եռահրաշ, երկնահրաշ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 531