Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 451, սյունակ 1
ՀԱՐԹՆՈՒԼ
(հարթշիլ, արթշիլ, խարթ-)
«խրտնել, վախենալով վեր ցատկել, փախչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«թպրտալ, ցնցվել, վեր ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prth- *(s)p(h)er-)
*-th- ածանցով
«թպրտալ, ցնցուել, վեր ցատկել» արմատից՝ *-th- ածանցով: հմմտ. հ. հնդկ. sprhayati «եռանդուն լինել», հուն. σπέρζω «նետուել, ցնցուել, թպրտալ»: արմատը հանդիպում է նաեւ ուրիշ աճականներով՝ *-d-, *-g-, *-g'-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անհարթշել,
հարթուցանել,
խարթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sprhayati
«եռանդուն լինել»
հուն.
σπέρζω
«նետուել, ցնցուել, թպրտալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58-59;
Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 456, սյունակ 1
ՀԵԾԱՆԵԼ
(-նուլ)
«հեծնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-s-)
Աճառեանը բացատրում է տ/ծ հերթագայութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեծանելիք,
հեծելազաւր,
հեծուկ,
հեծանիւ,
հեծանւորդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 456, սյունակ 1
ՀԵՂԳ
(-ի, -աց)
«ծուլացող, դանդաղաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *selk-
«քաշել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղգալ,
հեղգութիւն,
հեղգասիրտ,
հեղգանք,
հեղգական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἕλκω
«քաշել»
ալբ.
he(1)k
«քաշել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77;
Pok. IEW 901
Էջ 456, սյունակ 1
Էջ 456, սյունակ 1
ՀԵՂՁ
«հեղձում, խեղդվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կապուած է խեղդ արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղձնուլ,
հեղձամահ,
հեղձուցիկ,
հեղձուցիչ,
ջրահեղձոյց,
շնչահեղձոյց,
ծովահեղձ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գլխի մազ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր,
հերարձակ,
հերատել,
հերատուկ,
հերակործ,
հերաքարշ,
հերահարութիւն,
գանգրահեր,
դեղձանահեր,
երկնահեր,
ձաղկահեր,
բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐՁ
«ճեղք, ծերպ, ճեղքուածք, պատռուածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-g’-
արմատից, բայց այս ձեւը, բացի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերձնուլ,
հերձանել,
հեղձատել,
հերձումն,
հերձուած,
հերձուածող,
հերձակ,
հերձի,
գաւազանահերձ,
ծովահերձ,
բազմահերձ,
հերձատամ,
հերձարան
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԷՆ
II
«հինվածք, հենք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pen-
«ձգել, մանել, հյուսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-(d)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնուլ,
հինուլ,
հինուած
Մատենագիտություն
H. AG 466;
Աճ. ՀԱԲ 91
Տե՛ս նաեւ
Էջ 462, սյունակ 1
ՀԻՒՍ
I
(-ի, -ից, նաեւ -ոյ)
(հեւս, հես, հուս, յօս)
«մազահիւս, մազահիւսուածք, հիւսուածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pek-
«բուրդ գզել, պոկել»
Հեսկ բառի հետ միասին հիւս (հեւս) ձեւը կարող է ծագել *pek-t- > *pet-k- դրափոխութեամբ կամ -ւ-ի հաւելումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսել,
հիւսածոյ,
հիւսակ,
հիւսեակ,
հիւսկէն,
հիւսումն,
բազմահիւս,
եռահիւս,
հեսուլ,
հիսուլ,
յուսանել,
յօսել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ասոր.
—
հայերեն
հեսկ
լատ.
pecto
հ. վ. գ.
fehtan
«սանրել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։