Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 23/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն, բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m
«ձեռք»
հուն.
φωρ
«գող»
լատ.
fur
«գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ II «բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurni-
«բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն.
φυρμός
«իրարանցում»
ալբ.
burme
«լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՈՒՔ (-ոյ) «բուք, ձյուն փոթորիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bh(e)u- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-k-) -*k- ածանցականով
հնչյունապես մոտ են գերմ. buh (<*bhu-k), հ. վ. գերմ. Buhil «բլրակ», հ. իսլ. bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ» ձեւերը, իմաստով՝ զուգահեռ *p(h)(e)u- արմատից բխող *-g ածանցականով ձեւերը (*pu-g)՝ հ. իսլ. fjūk «ձյան փոթորիկ», fuk «բուք», լատվ. pūga «քամու պոռթկում»։ (մեկնաբանության տարբերությամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբայոյզ, բբաբեր, բբազնաց, բբալուկ, բբախառն, բբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
buh
<*bhu-k
հ. վ. գերմ.
Buhil
«բլրակ»
հ. իսլ.
bāla
«ուռուցք, խոյլ, ելունդ»
հ. իսլ.
fjūk
«ձյան փոթորիկ»
հ. իսլ.
fuk
«բուք»
լատվ.
pūga
«քամու պոռթկում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489-490
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲԶԵԼ «բառաչել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բզումն, բզողական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲԶԵԼ (բզզել «բզզալ») «բառաչել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բզող, բզողական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱ (բրբ. գո-) «գալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uadh- «քայլել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi) dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ, արեւագալ, զգալ, զգայուն, զգաստ, զգաւն, ապագայ, անգայ, բացագայայլ, յառաջագայայլ, շրջագայայլ, պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō
«գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan
«ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱԹՆ (-բան, -բունք, -բունց) «գագաթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gaggadu (gaggadum)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գագաթնանալ, գագաթնադաշն, գագաթնաւոր, բարձրագագաթն, հրագագաթն, բարագագաթն, գագաթնակէտ, գագաթնահայեաց, գագաթնաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496; Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԼԱՐ «գալար, ոլորք, ոլորված բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uəl- «պտտել, շրջել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ul-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul- *uəl- «պտտել, շրջել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալարել, գալարափող, գալարումն, գալարուն
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱԿՆՈՒԼ «հպատակվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg- «թեքված, կորացած լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uag-) արմատից՝ *uen- նույնիմաստ արմատի կողքին
իմաստային զարգացմամբ. հմմտ, լատ. vago «թափառել, տարածվել», հ. իռլ. fan (<*uāg-no-) «զառիվայր, շեղ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vago
«թափառել, տարածվել»
հ. իռլ.
fan
«զառիվայր, շեղ» <*uāg-no-
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱՀ-ԵԼ (գեհ-ել, քահ-ել) «խփել, զարկել, հրել, բոթել, խթել, սաստել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահող