Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 249 բառահոդված (էջ 23/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 719, սյունակ 1 Էջ 719
ՏԱՂՄԱԿԱՆ (°) (պաղմական) «ուժեղ երկրաշարժ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ:
Էջ 719, սյունակ 1 Էջ 719
ՏԱՂՏԵԼ «շարժել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
տղտել-ի սխալագրությունը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտաղտելի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՆ (-ի, -աց) «տատանում, տատանողական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *den- «շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dń-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատանել, տատանումն, անտատան, մշտատատան, յոգնատատան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δονέω
«տեղից շարժել, ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏՐԱԿ (-ի, -աց) (բ. տետրակ) «աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r- կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն
τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395; Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂԵԼ «շարժել, հուզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «երերալ, տատանուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dēl- *del-)
արմատից, որից, թերեւս, նաեւ տաղտուկ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 413-414) համեմատում է հուն. δενδίλλω «բազմաշանակ նայել, աչքով անել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղութիւն, տղելութիւն, տղել, տղեցուցանել, անտիղ, անտղելի, տնտղել, անտղաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աճ. ՀԱԲ 413-414
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ I (ուղ՝ -ի) «տող, ուղիղ շարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «նշան բռնել, հաշուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dol-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 418), նկատի ունենալով քարթուելական զուգահեռները (հմմտ. վրաց. toli «հաւասար, նման, հասակակից»), բխեցնում է ուրարտերէնից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողել, տողան, տողանի, տողաբուն, շղթայատող, մարգարտատող, տողաշար, երկտող, քառատող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
tel
«թիւ, խօսք»
հայ.
տաղ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 193; Աճ. ՀԱԲ 418
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԱՂ (-ոյ) «ցող, շաղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցաղել, ցաղագին, ցաղալից, ցաղահար, ծանրացաղ, մանրացաղ, վերացաղել, ցօղաթուրմ, ցօղաթաթախ, ցօղաշար, ցօղապատ
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՐՏ (-ոյ, -ի, -ից) «ցուրտ, պաղ. անշուք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'euero «հյուսիս, հյուսիսային քամի» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'urd-) (*skord)
արմատից: Աճառյանը դնում է կասկածելիների շարքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցրտաբեկ, ցրտաբուխ, ցրտակեզ, ցրտահարիլ, ցրտաշունչ, ցրտանալ, ցրտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուկր.
сивер
«ցուրտ»
Մատենագիտություն
Pok. 597; Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒՂԵՇ (ուղ՝ -ի, -աց) (ուղէշ, աղէշ, աղօշ) «ճյուղ, ծիլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղեշարձակ, ուղիշաբերձ, գեղուղէշ, երկնուղէշ, յոգնուղէշ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԻԼ «բռնել, վերցնել, ունենալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op-n- «բռնել, վերցնել, հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ēp- (*ōp-))
Բնիկ հնդեւրոպական` *op-n- > *ēp- (*ōp-) «բռնել, վերցնել, հասնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունելի, ունակութիւն, ունողութիւն, ընդունիլ, ընդունելի, արտունութիւն, արտաւնութիւն, արտօնութիւն, բազմունակ, երփնունակ, կենսունակ, կատարունութիւն, կատրաւնութիւն, կատարօնութիւն, շարունակ, պարունակել, շնորհունակ, արտօնագիր, արտօնատէր, ոյն, ուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āpnōti
«ձեռք բերել»
լատ.
apiscor
«բռնել, հասնել»
գերմ.
haben
«ունենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 601-602