Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ
(դանկատել, դանգել)
««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen-
«խփել, ծեծել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-)
*-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
danga
«ծեծել»
հ. շվեդ.
dinugn
«խփել»
հ. անգլ.
dangan
«խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՂ
««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh-
«դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-)
հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ,
դանդաղագին,
դանդաղագոյն,
դանդաղական,
դանդաղամած,
դանդաղկոտ,
դանդաղաշարժ,
դանդաղաքայլ,
դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՆ
II
(«դանդաղ» (ԲՀ))
«դանդաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ,
դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha-
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍԱՆ
««կոխել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աղաւաղուած բառայօդուած, որ ձեռագրերից մէկում տրուած է բայական ձեւով` դասեմ «կոխեմ»: ԲՀ-ի հրատարակիչը (էջ 359) հնարաւոր է համարում նոյնացնել դասօն «խօսիլ» բառայօդուածի հետ` սա բխեցնելով եբր. lāšōn «լեզու» բառից
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐ
I
(-ու)
«դարաշրջան, երկար ժամանակ, հատկապես հարյուր տարի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. dārā
փոխատու լեզու՝ ասոր. dār
փոխատու լեզու՝ ակկադ. daru(m)
«տեւողություն, հավիտենություն»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարագլուխ,
դարագրութիւն,
վեցդարեան,
դարատոմար,
դարաշրջան,
դարապատում,
դարասկիզբ,
դարավերջ,
երկդարեան,
հնադար,
միջնադար,
ոսկեդար,
ոսկեդարեան
Մատենագիտություն
H. AG 302;
Աճ. ՀԱԲ 631;
Ջահ. ՀԼՊ 477
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐԱՆԱԿ
(դարունակ)
«շրջանակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պ. daruna
«աղեղ, ծիածան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 634) համարում է վրիպակ՝ փոխանակ պարունակ-ի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
daruna
«աղեղ, ծիածան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԲԻՆ
(-ի, -աց)
«արհեստավոր, դարբին, երկաթագործ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhabh-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhabhro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhabhro-` *dhabh- «հարմարեցնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարբնել,
դարբնութիւն,
դարբնոց,
դարբնաքար,
դարբնիչ,
դարբնոցապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
faber
«արհեստավոր»
հ. սլ.
dobro
«լավ, քաջ»
Մատենագիտություն
H. AG 438;
Աճ. ՀԱԲ 636
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԳ
«հատված, բաժին, մաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. *darg
Փոխառություն՝ պրթ. *darg (< *dara-ka < հ.-ե. *del-): - Периханян, МЭСДЯ 30: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 636), ըստ Վարդանյանի, մեկնում է «կարգ, շարք, աստիճան» եւ համարում փոխառություն ասորերենից` dargā:
Մատենագիտություն
МЭСДЯ 30;
Աճ. ՀԱԲ 636
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐԿԵԼ
I
««շաղակրատել, ճամարտակել» (ԲՀ՝ «շաղակրատել» կամ «(ճ)ամարտակոս»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՒԱՃԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«դաւաճան, խաբեբայ, նենգ մարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dab(a)čan
հմմտ. դաւ եւ ճան
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճանք,
դաւաճանել,
դաւաճանութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 523
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։