Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված
· Էջ 23 / 118
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱԳԱՂ
(-ի, -աց)
(դագեղ)
«դագաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-)
o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր,
դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεφρα «մոխիր, աճյուն»
լատ.
fuvilla «տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՄՆԱ
«գարուն, գարնանային ժամանակ»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապված լինի հ. ֆրանս. temps prim (prim temps, ֆր. printemps) «առաջին ժամանակ, գարուն» կապակցության հետ։
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՅԵԱԿ
(-ի, -աց)
(դահեակ)
«դայակ, ստնտու, դաստիարակ, խնամակալ, սնուցող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dāyak
Աղբյուր՝ պ. dāya
Հյուբշմանը (AG, 437) համարում է բնիկ հայերեն՝ դիել, դալ (< դայյ) ձեւերի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայեկորդի,
դայեկութիւն,
դայեկատոհմ,
դայեկարար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619;
AG 437
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՆ
II
(«դանդաղ» (ԲՀ))
«դանդաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ,
դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha- «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՉ
-ի, -ից
«երերում, տատանում, ցնորաբանութիւն»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *dhen- «վազել, հոսել» արմատի հետ (*dhn-dh-), որից` հնդկ. dhanayati «շարժում է, վազում է», dhānvati «վազում է, հոսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաչել,
դանդաչուն,
դանդաչութիւն,
դանդաչուն-ք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
dhanayati «շարժում է, վազում է»
հնդկ.
dhānvati «վազում է, հոսում է»
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԻՌՆ
(դանթիռն)
«(գերեզմանային), մութ, խաւար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhem-
«ցնդել, ծխել, ծխալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhn-dh-)
արմատից, որից եւ գ. dunkel «մութ, մռայլ», խեթ. dankuiš «մութ, սեւ» բառերը. հազիվ թե սրա հետ կապ ունի խեթ. danduki «մահացու, մահկանացու» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
dunkel «մութ, մռայլ»
խեթ.
dankuiš «մութ, սեւ»
խեթ.
danduki «մահացու, մահկանացու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍԱՆ
««կոխել» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Աղաւաղուած բառայօդուած, որ ձեռագրերից մէկում տրուած է բայական ձեւով` դասեմ «կոխեմ»: ԲՀ-ի հրատարակիչը (էջ 359) հնարաւոր է համարում նոյնացնել դասօն «խօսիլ» բառայօդուածի հետ` սա բխեցնելով եբր. lāšōn «լեզու» բառից
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՒՈՐ
(-ի, -աց)
«դատավոր, կառավարիչ, իշխան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dātvar
Աղբյուր՝ իրանական dātobar
հմմտ. մ. պ. dātvar, dātobar (-var վերջածանցը հայ. -աւոր ածանցի հետ բաղարկվել է եւ ստացել հայկական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաւորանոց,
դատաւորարան
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԵԼ
«կանգ առնել, կենալ, մնալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhar «պահել, տանել, հաստատել»
ավ.
dar «պահել, հետ պահել»
հայ.
դադար (կրկնավոր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՓՐ
(դաբր, տափր, տարբ)
«դոփյուն, հոդի փորում եղունգներով»
Բնաձայն
Եթե բուն ձեւը տափր-ն է, ապա այն կարող է կապված լինել տոփել բայի հետ որպէս ձայնդարձային ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
դոփել
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։