Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 337, սյունակ 1
ԽՈԺՈՌ
«կոշտ, անհարթ, դաժան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
խոշոր բառի հնչյունիմաստային տարբերակն է։ Ենթաշերտային բառ կամ, թերեւս, պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն։ Թերեւս կապված է նաեւ խլուրդ համիմաստ բառի հետ ժ/լ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոժոռադէմ,
խոժոռիլ,
խոժոռագեղ,
խոժոռութիւն,
խոժոռուտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 338, սյունակ 1
ԽՈՀ
(-ի, -ից)
(խահ, -ի, -ից, խոխ, խախ)
«կերակուր, ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *xva(r)h
փոխատու լեզու՝ ավ. xvarəθa
փոխատու լեզու՝ պ. xvāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհանոց,
խոհավաճառ,
խոհապետ,
խոհագործն,
խահարար,
խահարարութիւն,
խահամոր,
խահագործել,
խահագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 160;
Աճ. ՀԱԲ 388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1
Էջ 341, սյունակ 1
ԽՈՇՈՐ
(խաշար, խաշոր), -ի, -ից
«կոշտ, անհարթ, հաստ, ցուրտ, սառն, մեծ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բնաձայնական-պատկերավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոշորավար,
խոշորեցուցանել,
խոշորութիւն,
խոշորշի,
անխոշոր,
խոշորացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խոժոռ
խոժոռ
հայ.
խշուր
Էջ 342, սյունակ 1
ԽՈՊԱՑՈՒ
«հարուստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է *խոպ անծանոթ արմատից՝ -ացու վերջածանցով
Էջ 343, սյունակ 1
ԽՈՏՈՐ
(խոտորն)
«խոտոր, ծուռ, շեղ, թեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khod-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» արմատի հետ (*khod- > խոտ-)։ Արդյոք այստեղ նույնպե՞ս առկա է խ/կ հարաբերությունը՝ խոտոր/կոտոր։ Քիչ հավանական է *khouod- *keu- «ծռել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոտորել,
խոտորություն,
խոտորումն,
խոտորնակ,
խոտորնակի,
խոտորնակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκεδανυμ
«ցրել, տարածել, բաց թողնել»
անգլ.
scatter
«ցրել»
հայ.
շերտ
<*skhedri-
Էջ 343, սյունակ 1
ԽՈՐԱՆ
(-ի, -ից)
«վրան, տաղավար, կամար, կամարաձեւ դահլիճ, տաճարի սեղան, տուն, հարկաբաժին, խորշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. xvaran
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորանանման,
խորանաշեն,
խորանապահ,
խորանարդ,
խորանափեղկ,
խորանաձեւ,
բազմախորան,
խորանակցութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 406;
Ջահ. ՊԲՀ 184
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԹ
ուշ՝ -ոյ, -ու, -ի, -ից
«հարճորդի, պոռնկորդի, խորթ (անհարազատ) որդի, խորթ, կեղծ, կոշտ, անհարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կնճռոտվել, կծկվել, անմշակ կաշի, թեփ, կեղեւ, չորացած, նիհար, հյուծված»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khorth-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khorth-` *(s)ker- «կնճռոտվել, կծկվել, անմշակ կաշի, թեփ, կեղեւ, չորացած, նիհար, հյուծված» արմատից: հմմտ. ատամնային ածականով՝ հ. վ. գ. scrato «չար ոգի», շվեդ. skratte «ուրվական», նորվ. screda «թույլ մարդ», մ. ն. գ. schrade «բարակ, նիհար, խղճուկ», հ. իսլ. skydda «կծկված կաշի», լիտվ. skràusti (skraudù) «խորդուբորդանալ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորթանալ,
խորթութիւն,
խառնախորթ,
աւտարախորթ,
խորտուբորտ,
խորդուբորդ,
խորթուբորթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scrato
«չար ոգի»
շվեդ.
skratte
«ուրվական»
նորվ.
screda
«թույլ մարդ»
մ. ն. գ.
schrade
«բարակ, նիհար, խղճուկ»
հ. իսլ.
skydda
«կծկված կաշի»
լիտվ.
skràusti (skraudù)
«խորդուբորդանալ»
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇԱԿ
-ի, -աց (կա նաեւ խորշ)
«հարաւային տաք քամի, տոթ, տապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. hōšāk
«չորացնող»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զրադ. պհլ. hōšāk (-ր-ի յաւելում ինչպէս բոշակ > բորշակ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակահար,
խորշակահարութիւն,
խորշակառ,
խորշակայեցող,
բազմախորշակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
եբր.
harīšī
Մատենագիտություն
Bailey DKS 494;
Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 346, սյունակ 1
ԽՈՑ
(ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից)
«խոց, վերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khai-t-
«խփել, հրել, խոթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khot-sk`)
այլ ձայնավորումով, ինչպես խոթ բառում
արմատի կողքին՝ այլ ձայնավորումով, ինչպես խոթ բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոցել,
խոցահարել,
խոցոտել,
խոստել,
խոցոտիչ,
խոցոտումն,
խոցտուկ,
ծածկախոց,
ծածկախոյց,
լերդախոց,
չարախոց,
սրախոց,
գեղարդնախոց,
ջրխոց,
տիգախոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խայթ
հայ.
խեթ
հայ.
խիթ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 147
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։