Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 250 բառահոդված (էջ 23/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 718, սյունակ 1 Էջ 718
ՏԱԿ I (-ի, -ից, -աց, -ու) «հատակ, տակ, խորք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *tak
փոխատու լեզու՝ պ. tak
Իրանական փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տակակուտոր, տարածատակ, տակցի
Մատենագիտություն
H. AG 250; Աճ. ՀԱԲ 360
Էջ 718, սյունակ 1 Էջ 718
ՏԱԿ II «մարգարիտների շարք, հյուսվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tak (tāk) «հատ, կտոր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքտակեան, համատակ, հաստակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 361
Էջ 721, սյունակ 1 Էջ 721
ՏԱՊԱՐ I (-ի, -աց) «կացին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *tapar
փոխատու լեզու՝ պ. tabar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տապարահատ, տապարատաշ
Մատենագիտություն
H. AG 252; Աճ. ՀԱԲ 374-375
Էջ 722, սյունակ 1 Էջ 722
ՏԱՊՐԻԿ «՞»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ Աճառյանի, ՀԱԲ 4, 376, թերեւս ինչ-որ հատուկ անուն է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 376
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԱՓ «տափակ, տափարակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deph- «ծեծել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
որտեղից նաեւ տոփել: Զահուկյանը (ՀԼՊ) կասկածով հնարավոր է համարում իրանական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տափել, տափան, տափափուշ, տափարակ, տափարակել, գետնատափ, տափակ, տափակութիւն, տափաստան, Տափերական կամուրջ, Խաչատափ, Կամրջատափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σέρφω
«տրորել»
հուն.
σέριγω
«տրորել»
սերբ.
depati
«խփել, բոթել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 730, սյունակ 1 Էջ 730
ՏԻՏՂՈՍ (տիտղոս) «մակագրութիւն, վերնագիր, գրքից հատուած, մականուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τίτλος
փոխատու լեզու՝ լատ. titulus
Բաղադրութիւն (նոր)՝ տիտղոսատր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տիտղոսատր
Մատենագիտություն
H. AG 384; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՄ «գրքի հատոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τόμος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՄԱՐ (տովմար, տաւմար, տումար) «գիրք, գրքի հատոր, մաս, գրուածք, փաստաթուղթ, ժամանակագրական համակարգ, տոմար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τομάριον
փոխատու լեզու՝ արաբ. tumar
հուն. τομάριον (> արաբ. tumar > հայ. տումար)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոմարական, տոմարագէտ, զատկատոմար, պարզատոմար, տոմարագիտութիւն, կրկնատոմար
Մատենագիտություն
H. AG 384; Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
ՏՈՐՄ I ««խումբ» (հատկապես՝ «նավախումբ»)»
Ստուգաբանություն ()
Տարմ-ի ձայնդարձային ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տորմիղ, նաւատորմ, նաւատորմիղ, նաւատորմիլ
Տե՛ս նաեւ