Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 234 բառահոդված (էջ 23/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՏ (ինտ, ընտից) «կոկորդի ինչ-որ մաս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 764, սյունակ 1 Էջ 764
ՓԻՏ «՞»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
(փորափիտ «փոս, խորխորատ», կորափիտ «կոր, ծուռ» կազմություններում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փորափիտ, կորափիտ
Էջ 766, սյունակ 1 Էջ 766
ՓՈԽՕՍԵԱԼ «կորած, կորուսեալ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 773, սյունակ 1 Էջ 773
ՔԱԿՈՐ (ուշ՝ -ռ) «բրիք, գոմաղբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kakka «կղկղանք» բրբովարանից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրս.
kaka
հուն.
κάκκη
մ. իռլ.
cacc
«կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 539
Էջ 775, սյունակ 1 Էջ 775
ՔԱՄԱԿ I (-ի, -աց) «մեջք, կռնակ, թիկունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kam- «թիկունք»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քամակաբեկ, քամակակոտոր, կորաքամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
kamisis
հ. պրուս.
caymoys
«թիկունք, ուս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 548
Էջ 780, սյունակ 1 Էջ 780
ՔԱՔ I «կղկղանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kakka- «բոբո-վարաթ»
բոբո-վարաթից, որ տարածված է նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 785, սյունակ 1 Էջ 785
ՔՈՆՏՐՈՆ «ցորենի կորկոտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χόνδρος, χόνδρον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 586
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԳԱՐ «աչագար, գլխագար, լեզուագար, խելագար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *gar «ցավ, հիվանդություն»
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն -գար բաղադրիչից՝ բարդության երկրորդ բաղադրիչ -> ածանցակերպ -> ածանց անցմամբ։ գար «ցավ, հիվանդություն» արմատը (հմմտ. զարիլ «ցավել», զարադութիւն «աղիքի հիվանդություն, փորհարինք») իրանական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աչագար, գլխագար, լեզուագար, խելագար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստ.
gaδa
«փչացում, կործանում, աղետ»
հ. հնդկ.
gada-
«հիվանդություն»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան 1987
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԺԵՏ (աժետ, ուշ՝ -աժոտ, -աժատ) «լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. žatan (zatan) «խփել»
Կազմված է -ա- հոդակապից (հին հիմքային տարրից) եւ բուն -ժետ բաղադրիչից, որ ծագում է իրան. žatan (zatan) «խփել» բայի հիմքից՝ «-հար» նշանակությամբ։ Հանդիպում է իրանական փոխառություններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաժետ, որկորաժետ, որովայնաժետ, ախտաժետ, դիւաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 803, սյունակ 1 Էջ 803
-ԵԱՅ ( > *-եէ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. xaldāyā
փոխատու լեզու՝ ասոր. īhudāyā
փոխատու լեզու՝ ասոր. məsalləyānē
Կազմուած է -ի հիմքային տարրից եւ -այ բաղադրիչից, որ հաւանաբար նոյնն է -այ-ք ածանցի -այ-ի եւ, թերեւս, հատուկ անունների -այ վերջաւորութեան հետ, այսինքն՝ նոյնպէս սկզբնական հիմքային տարր է. -ի-ի համար հմմտ. այծ, -ի (սկզբնական հիմքը՝ *այծի) - այծեայ, արեւել-ք, -ից - արեւելեայ, սիրտ, -ի - սրտեայ, փայտ, -ի - փայտեայ. հետագայում տարածուել է նաեւ սկզբնապէս -ի-ով չվերջացող հիմքերի վրայ (հմմտ. անձն, -ին - անձնեայ, բուրդ, -ոյ - բրդեայ), ընդ որում առկա են տարբերակային ձեւեր՝ միջերկրայ - միջերկրեայ. որկորայ - որկորեայ, փողոկրայ - փողոկրեայ. ինչպէս -այ-ք-ի -այ-ը, -եայ-ը նոյնպէս բաղարկուել է օտար կազմութիւնների համապատասխան ձեւերի հետ՝ քաղդեայ - ասոր. xaldāyā, հրեայ - ասոր. īhudāyā, մժնեայ - ասոր. məsalləyānē, այլեւ իրան. ծագման դժնեայ, աշտեայ: քիչ հաւանական է -այ-ի համեմատութիւնը կամայ, ակամայ բառերի -այ-ի հետ, որ գալիս է իրան. -āy ածանցից (սա գոյականներից ածականներ է կազմել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձեայ, բրդեայ, եղեւնեայ, ծաղկեայ, կնեայ, մաշկեայ, արտեայ, քրիստոնեայ, այծեայ, արեւելեայ, սրտեայ, փայտեայ, անձնեայ, միջերկրեայ, որկորեայ, փողոկրեայ, քաղդեայ, հրեայ, մժնեայ, դժնեայ, աշտեայ
Մատենագիտություն
ՕԻՅ. Среднеперсидский язык 198