Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 606, սյունակ 1
ՈՐԴԻ
(-ւոյ, -ւոց, -եաց)
«որդի, զաւակ, արու զաւակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«ծնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *portuo-)
որից նաեւ որթ (հորթ): Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 326) տալիս է *er- «բարձրացնել» արմատի տակ, որից նաեւ յորդոր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որդեակ,
որդեգիր,
որդեծնութիւն,
որդեսէր,
որդիասէր,
որդիանալ,
անորդի,
կուսորդի,
բոզորդի,
եղբորորդի,
հարճորդի,
շնորդի,
փոխորդի,
փողորդի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prthuka-
«ձագ, հորթ, տղա»
հ. հուն.
πόρτις
«հորթ, երեխայ»
Մատենագիտություն
H. AG 482;
Աճ. ՀԱԲ 576
Տե՛ս նաեւ
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐՄ(Ն)
(-ոյ)
«պատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ark-
«պաշտպանել, փակել, կողպել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orkmō-)
*ark- արմատի մի տարբերակն է
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orkmō-` *ork- արմատից, որ *ark- «պաշտպանել, փակել, կողպել» արմատի մի տարբերակն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որմզդորմայն,
որմածակ,
որմածեպ,
որմայեց,
որմաշէն,
որմարգել,
միջնորմ,
քաղաքորմ,
բաբորմ,
որմնադիր,
որմնախորշ,
որմնանկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
արգել-ք
հուն.
ἀρκέω
«պահել, պաշտպանել, դիմադրել, հետ մղել»
լատ.
arceo
«փոխել, ...»
Էջ 608, սյունակ 1
ՈՐՈՎԱՅՆ
-ի, -ից
«փոր, որովայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *krep-
«մարմին, կերպարանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *krop-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որովայնապատ,
որովայնամոլութիւն,
որովայնախոս,
դժոխորովայն,
համորովայն,
անձորովայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
href
«փոր, որովայն»
հ. անգլ.
hrif
«արգանդ, փոր, որովայն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 586
Էջ 613, սյունակ 1
ՉՈՐ
ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից
«չոր. լոկ, միայն, կոշտ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksoro-
«չոր»
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«այրել»
բայց *ksoro- «չոր» արմատից բխեցնել հնչիւնապէս խոցելի է, կասկածելի է նաեւ *ker- «այրել» արմատի հետ կապելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չորանալ,
չորաբեկ,
չորակեաց,
չորակեր,
չորուտ,
խորշակաչոր
Մատենագիտություն
H. AG 485;
Աճ. ՀԱԲ 630
Տե՛ս նաեւ
Էջ 615, սյունակ 1
ՊԱԼԱՐ
II
«զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս նախորդ պալար բառի իմաստային մի զարգացումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պալարակապ,
պալարափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 617, սյունակ 1
ՊԱՀ
I
(պարհ)
(-ու)
«պահում, պահպանություն, պահպանության մեկ հերթ, երեք ժամ, պահ, ժամանակամիջոց, կարճ ժամանակ, մեկ ժամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pahr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պահել,
պարհել,
պահունք,
պահայոյզ,
պահանորդ,
պահարկել,
պահեստ,
պահնակ,
անպահ,
գիշերապահ,
շաբաթապահ,
դժուարապահ,
տեղապահ,
գանձապահ,
ժամապահ,
խորհրդապահ,
կողմնապահ,
թիկնապահ,
դռնապահ,
անասնապահ,
անասնապահութիւն,
անվերապահ,
անվերապահօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
pahr
«պահպանութիւն»
մ. պ.
pās
«պահակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 9;
Ջահ. ՀԼՊ 539
Տե՛ս նաեւ
Էջ 617, սյունակ 1
ՊԱՀԱԿ
(պարհակ)
««պահակ, պահապան» (պարհակ «բերդ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pahrak
կազմված է նախորդ պահ բառի աղբյուր pahr-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պահակել,
պահակափող,
անպահակիլ,
տարապարհակ,
դառնապարհակ,
պահականոց,
պահակութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
pahrak
Մատենագիտություն
H. AG 217;
Աճ. ՀԱԲ 10-11
Տե՛ս նաեւ
Էջ 620, սյունակ 1
ՊԱՆ
(-ի, -ից)
«կլորիկ հաց, բոքոն, մեղրահաց, մեղրախորիսխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. panis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 20
Էջ 625, սյունակ 1
ՊԱՏԵՆԱՒՈՐ
««խորհրդավոր» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմություն պատեն բանից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։