Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՅԳ
(զուկ), -ի, -ից, -աց
«զույգ, հավասար, նույնչափ, նման, երկթաթ կշեռք, լուծ, ամուլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zaugā
փոխատու լեզու՝ հուն. ζεῦγος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուգել,
զուգանալ,
զուգական,
զուգականություն,
զուգան,
զուգաց,
զուգութիւն,
զուգաւրութիւն,
անզոյգ,
անզուգական,
համազոյգ,
հանճարազոյգ,
զուգադիպութիւն,
զուգահեռաբար,
զուգահեռական,
զուգորդել,
զուգորդութիւն,
զուգագուլպա,
զուգաթի,
զուգաձի,
զուգարան
Մատենագիտություն
H. AG 303;
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՊԱՅ
-ի, -ից
(զովպայ, զոպարլուփա, զուֆ, զուֆա, զուֆայ)
«մշտիկ, զուֆա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zōpā
ասոր. zōpā > թրք. zofa, որից հայ. ուշ ձեւերը
Մատենագիտություն
H. AG 303;
Աճ. ՀԱԲ 105-106
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՒԱՐԱԿ
-ի, -աց
(զուար-)
«մատաղ ցուլ, արջառ, Յուլ կերպանակերպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարակագլուխ,
զուարակազենութիւն,
զուարակափիղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՍՏԳԵԼՈՒԼ
«արհամարհել (՞), մեղադրել (՞), ծածկել, փակել (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է զ- նախածանցով՝ չվկայված (ը)ստգելուլ բայից, որ իր հերթին կարող է կազմված լինել գելուլ բայից:
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐԱՀԱՆ
(զրահեան)
«բլուր, կույտ, կարկառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐԱՒ
«վերջ, ավարտ, մահ, սպանություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ǵ'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
*-u- կազմիչով
Ծագումն անհայտ է: Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից *-u- կազմիչով կազմված իրանական որեւէ կորած բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաւել,
զրաւամահ,
զրաւարար,
եղբայրազրաւ,
երազագրավելի,
անզրաւ,
անզրաւական,
հանճարազրաւ,
շարազրաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaurvan
«զառամություն, ծերունական թուլություն»
ավ.
zrvan-
«ժամանակ»
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐՈՅՑ
«խոսք, զրույց, խոսակցություն, տարաձայնություն, խոսակցության առարկա, լուր, զրույց, ավանդություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս բաղկացած է *զր- այլուր անծանոթ արմատից՝ -ոյց մասնիկով. զր-ի համար զուգահեռների որոնման փորձերը հավաստի չեն:
Էջ 245, սյունակ 1
ԷՋ
-ի, -ից
«իջնելը, էջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գնալ»
*-gh- կամ *-dh ածականով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *el- «գնալ» արմատից՝ *-gh- կամ *-dh ածականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իջանել,
իջատոր,
Էջմիածին,
ելեւէջ,
վայրէջ,
վայրէջք,
խորէջ,
զիջանել (-իլ),
զիջական,
լույսիջոյց,
էջակապ,
էջակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
oichomai
«գնալ, գալ»
Հեսիքիոսի մոտ՝ ειχεμαι
հուն.
ι-θ-ι
«գնա»
ռուս.
ид-ти
«գնալ»
ռուս.
иди
«գնա՛»
խեթ.
it
«գնա»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 296;
Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆԱՂ
(բոճամաղ)
«հոտը ձմեռելու ուղարկելու ժամանակը (նոյեմբերի 24)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. hibernalis
«ձմեռային»
(հուն. միջնորդութեամբ)՝ ըմբռնել ձեւի հետ բաղարկուած:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Տե՛ս նաեւ
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՄԲՈՌԻԼ
«այրվել, վառվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhre-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhre-n-u)
հիմքային ձեւ
Կազմված է ընդ- > ըմ- նախածանցով՝ այլուստ անհայտ պոռիլ ձեւից, որ կարող է կապված լինել արդի հայերենի բռնկ-վ-ել «բոցավառ(վե)լ» բայի հետ: Սա էլ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *bhre-n-u հիմքային ձեւից, որ առկա է գերմանական խմբում (գոթ., հ. վ. գ., հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրըմբոռելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
brinnan
«այրել, վառել»
հ. վ. գ.
brinnan
«այրել, վառել»
հ. սաքս.
brinnan
«այրել, վառել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։