Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՂՈՒՆ
II
«համակիր, սիրող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhili-
«համաչափ, պատշաճ, հարմար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φίλος
«սիրել, համակրելի»
մ. իռլ.
bil
«լավ»
հ. վ. գ.
bila
«բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՍԻՆ
«մի հեղուկաչափ՝ կես լիտրանոց շիշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βίσσιν
«շիշ»
Մատենագիտություն
H. AG 343;
Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՍՏ
«մած, -կապ (°?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-to)
Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» արմատի հետ, հնչիւնապէս հնարաւո՞ր է արդեօք *bhendh-to > բեստ. *bhendh-ը հայերէնում տալիս է պինդ, իսկ *dh-t կապակցութեան՝ -st-ի փոխվելու մասին հաւաստի տուեալ չկա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբեստ,
հաստաբեստագոյն,
հաստաբեստել
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԱՆ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhereno-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերանաբաց,
բերանակապ,
բերանապարիշտ,
բերանացի,
բերանաբացել,
շնաբերան,
սրաբերան,
կիսաբերան,
միաբերան,
գայլաբերան,
դաշտաբերան,
ըմբերանել,
*ընդբերանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
burnà
«բերան»
բուլղ.
berna
«շրթունք»
ալբ.
brime
«անցք»
մ. խոլ.
bern(a)
«ճեղք, բացվածք»
Մատենագիտություն
H. AG 429;
Աճ. ՀԱԲ 442;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra
«բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira
«ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐՁ
(ուշ՝ բերձ(ր))
«բարձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg’h-
«բարձր»
որից նաեւ՝ բարձնալ, բարձր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնաբերձագույն,
լեռնաբերձ,
բարձրաբերձ,
ուղղաբերձ,
մեծաբերձ,
լանջաբերձ,
լուսաբերձ,
հրաբերձ,
համբարձաբերձ,
բարձրաբերձութիւն,
բերձաբերիլ,
բերձակատար,
բերձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
Βέργα
թրակ.
Βεργούλι
իլլիր.
Berginium
կիմր.
bera
«կույտ»
գ.
Berg
«լեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 444;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԷՔ
(-ի, -աց)
(բէք, բաք)
«մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. Βάκκε
«ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 128, սյունակ 1
ԲԵՒԱՖԱՅ
«անհավատարիմ, անվստահելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bēvafā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 128, սյունակ 1
ԲԻԲ
(-ի, -աց)
«աչքի բիբ, ակնակապիճ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերավոր-արտահայտչական, հավանաբար, մանկական կազմություն (հմմտ. բրբ. բիբ, պիպիկ, փիփի), որ իբրեւ այդպիսին կարելի է համեմատել (ըստ Պետերսոնի) հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ», պ. bubuk «բիբ», հուն. βέμβιξ «հոլ», լիտվ. bybis, bibus «պորտ» տիպի բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբջ(ջ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«սկավառակ, գնդակ»
պ.
bubuk
«բիբ»
հուն.
βέμβιξ
«հոլ»
լիտվ.
bybis, bibus
«պորտ»
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼԻԹ
««կլոր փափուկ հաց, ականջի բլթակ, լեարդի ծայրի մաս, չորացրած թուզ» (բրբ. «թխուածք», «փոքրիկ ուռուցք, բշտիկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhli-t- կամ *bhlē-)
-t ածանցանով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhli-t- կամ *bhlē- (-t ածանցանով) *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլթակ,
բլթենի,
բլթեն,
բլթել,
բլթիլ,
բլթուշաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
bleine
«բշտիկ»
դան.
blegn(e)
«այտուցք, ուռուցք»
անգլ.
bloat (blaiton)
«ուռչել»
լատվ.
bli-tu, blēdu
«հաստանալ»
հուն.
φλιδάω
«ուռչել»
<*bhlē-
հ. շվեդ.
bloemma
«մորթաբշտիկ»
հ. վ. գերմ.
blāt(t)ara
«բշտիկ»
հ. անգլ.
bladara
«բշտիկ, փուչիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։