Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՐԱՆԻԿ
-ն, -ի, -աց, -ան
«առաջնեկ, ավագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(i)-
«առջեւ, դիմաց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ant(i)ro-)
-անիկ բաղադրյալ վերջածանցով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ant(i)ro-, *ant(i)- «առջեւ, դիմաց» նախաձեւից՝ -անիկ բաղադրյալ վերջածանցով։ (ըստ Բուգգեի, որ վերականգնում է *antero- կամ *antro- նախաձեւ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդրանիկածին,
անդրանիկացուցանել,
անդրանիկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
anterior
«առաջին, առաջնային, անդրանիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 49
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐԻՏԱԿ
«վայրի չաման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *andhos-)
Կազմուած է այլուստ անծանօթ անդրի- (սեռակա՞ն) եւ տակ «արմատ» բաղադրիչներից։ Առաջինը կապ ունի՞ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատի հետ (*andhos- «ծաղիկ, խոտ»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ándha
«սոմա (բույս)»
խոլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
<կելտ. *andhero «ծաղկող, երիտասարդ»
հայ.
անդ
«հունդ»
հայ.
անդեայ
«նախիր»
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐՈՒԱՐ
(անդրուվար, անդրվար, անդրավար, անդրուստ)
«լծված ձի կամ ջորի, մի տեսակ ձի, կառք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմուած չէ՞ անդր եւ վար բաղադրիչներից (Հացունի) (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 192)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵՐ
I
-ոյ, ուշ՝ -ի, -աց
«աներ, կնոջ հայր, աներորդի, աներանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an-
«նախնի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anero-)
հնչյունապես քիչ հավանական է *anetero
հնչիւնապես քիչ հաւանական է *anetero
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աներանալ,
Լիբանաներ,
աներորդի,
աներձագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հան
հ-ով՝ ի տարբերութիւն աներ-ի
հ. վ. գ.
ano
«նախնի, նախապապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 37
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԷԾՔ
-ից
«անեծք, նզովք, բանադրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid-
«նախատել, հանդիմանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-)
առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր,
անիծանել,
անիծել,
անիծանելի,
հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄνειδος
«նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ.
niedėti
«արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193;
Pok. IEW 760
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԹ
-ի, -ից, -ոյ
(անդ, անութ)
«անութ, թեւատակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant(h)i-
«անութ, թեւատակ»
վերակազմումը հեղինակինն է
վերակազմումը հեղինակինն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անթեմ,
անթմէջ,
ընդանթական,
անութքա(յ),
անթանոց,
ընթանոց,
անթանոցիկ,
անթատակ,
անթացուպ,
ուսընդանութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
añtis
«ա...»
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՂ
«անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anth-
«տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ
«ածուխ»
խեթ.
ant
«տաք»
վրաց.
anteba
«կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՄ
(անթեմն, այլեւ սխալմամբ՝ աւթեմն, ավթիմոն, օթեմոն)
«մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνθέμιον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԾ
-ոյ
«անիծ, ոջլի ձու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *knid-
«անիծ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *knid-s-)
Բաղադրություն՝ անիծխոտ (անծխոտ, անծախոտ, անճխոտ): Բնիկ հնդեւրոպական՝ *knid-s- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծխոտ,
անծխոտ,
անծախոտ,
անճխոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
thëni
հուն.
κονίς, -ίδες
մ. իռլ.
sned
հ. անգլ.
hnitu
«անիծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 195;
Pok. IEW 608
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԻԿԱՅ
«անդ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հետո արեւմտահայ տարբերակի մեջ մտած անիկա «այն, նա» դերանվանական ձեւն է՝ ԲՀ-ի «անդ» մոտավոր մեկնաբանությամբ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։