Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 23 / 190
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅՑ
«բայց, սակայն միայն», բայց ի «բացի»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)e(g'h)-
«բացի»
բաղարկությո՞ւն
Հավանաբար կապված է բաց (բաց ի, ի բաց) ձեւի հետ, բայց հնչյունական համապատասխանութիւնը չի բացատրված։ Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *b(h)e(g'h)- «բացի» նախաձեւի հետ (բաղարկությո՞ւն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՆԱԿ
-ի, -աց
«բանակ, զորաբանակ, ուղեւորների խումբ, բանակատեղի»
(ռազմական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(բուն աղբիւրը չի հաւաստուած)
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանակիլ,
բանակից,
բանակամէջ,
բանակետղ,
բանակատեղ,
շրջաբանակ
Նոր՝
զօրաբանակ, մեծաբանակ
զօրաբանակ, մեծաբանակ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՁԱՌ
«ինչ-որ նիւթ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *bheng'h-
«խիտ, գէր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhng'h-)
Անստոյգ բառ (*բանձ +առ?): Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bheng'h-, *bhng'h- «խիտ, գէր» արմատի հետ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՊՕՏ
(բօնպօտին, բօնբօն)
«պասպայիճ, բազմոտիկ (բոյս)»
Անստույգ (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. polypodium
(թերեւս)
Աղբյուր՝ ֆր. polypode
(թերեւս)
Աղբյուր՝ անգլ. polypody
(թերեւս)
լատ. polypodium-ի (ֆր. polypode, անգլ. polypody) հետ կապուած աղաւաղուած ինչ-որ ձեւ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՋԱՐ
(-ոյ, ուլ՝ -ի, -ից, -աց)
«կանաչեղէն, ուտելի խոտաբոյս (ուլ՝ ձկնդեղ, բազուկ)»
Անստույգ
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» արմատի հետ: Թրք. panjar, վրաց. banjar եւ այլ նման բառերը Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 409) համարում է հայերենից փոխառյալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանջարիկ,
բանջարեղեն,
բանջարաճաշակ,
բանջարակեր,
բանջարաճաշակութիւն,
բանջարանոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
Էջ 118, սյունակ 1
ԲԱՆՏ/Ղ
(-ի, -ից)
«բանտ, զնդան, դատապարտվածների արգելարան, կապանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *band
Աղբյուր՝ ավ. banda
«կապանք, շղթա»
Աղբյուր՝ պ. band
«կապ, շղթա»
Աղբյուր՝ սողդ. βand
«բանտ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *band: Հմմտ. ավ. banda «կապանք, շղթա», պ. band «կապ, շղթա», սողդ. βand «բանտ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանտակալ,
բանտական,
բանտամուտ,
բանտարան,
բանտապետ,
բանտարգել
Նոր՝
բանտարկել, բանտարկութիւն
բանտարկել, բանտարկութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 117;
Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 120, սյունակ 1
ԲԱՐԲԻԶԱԿ
(բարբիզնակ, բարբուզան, բարբուզնա, բարբուզնաւ)
«մի բոյս` ծմել (թրք.) հիրիկ»
(բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. yarbūz
սխալ ընթերցմամբ. բրբ. ձեւը ժող. ստուգաբանութեամբ կապւում է քրդ. bari bəza «ձիւնածին» կապակցութեան հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420
Էջ 120, սյունակ 1
ԲԱՐԳԵՂ
««բարերախտ» (ԲՀ)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է (եթե բար-ը կապ չունի բարի-ի հետ)
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՆԱԿ
«խաղողի որթի պտղաբեր ճյուղ, ծառի ճյուղ, սարբինա, խենղակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
Հավանաբար կազմված է բար «պտուղ» (հմմտ. բրբ. բարատու, բարել, բարելի, բարեղեն, բարոտ, բարաբավ, որոնց մեջ բար-ն ունի այդ իմաստը) եւ ունակ բաղադրիչներից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 420) կարծում է, որ «ոսկեդարյան» շրջանում բարունակ կազմություն չպետք է լինի, բայց այդպիսի խիստ հակադրությունը կասկածելի է, ինչպես ցույց է տվել Վ. Առաքելյանը (ՊԲՀ 1971, 1, 255-272)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420;
ՊԲՀ 255-272
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՐ
(պարուր)
«պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել,
բարուրիլ,
բարրանք,
բարուրանք,
բարրելի,
անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
brith «ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ.
fert «արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ.
brāth «դատ»
կիմր.
brawd «դատողություն»
բրետ.
breut «պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։