Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 322 բառահոդված (էջ 23/33)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱԳ (ճեղագ, ճագագ, ճարգագ) «մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čalaki
«գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԲԱՐ II «բանակ, բանակատեղի, ճամբար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. čambar
հմմտ. մ. պ. čambar:
Մատենագիտություն
H. AG 186; Աճ. ՀԱԲ 180
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՆԱԿ II «Հեղինեի խոտ, անտուռզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jānāh
փոխառութիւն՝ արաբ. jānāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 182
Էջ 492, սյունակ 1 Էջ 492
ՃԵՒԵՂԻԿ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 500, սյունակ 1 Էջ 500
ՄԱԼԱԽՈՒ «եղինջ»
Ստուգաբանություն ()
Մոլախոտ-ի սխալագրությունը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂՁ (-ոյ, -ի, -ից) «մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-) որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել, մաղձայոյզ, մաղձախառն, մաղձութիւն, բազմամաղձ, մաղձոտ, մելամաղձիկ, մելամաղձոտ, մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723; Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒՌ I «մամուռ, բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. բորբոսնած. անմաքուր հեղուկ. կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mō-musro-) *-s- աճականով
արմատից, որտեղից *-s- աճականով՝ «մամուռ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամռախնդիր, մամռարմատ, մամռակալել, մամնռակալել, մամռապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
—
անգլ.
mos
«մամուռ, ճահիճ»
լիտվ.
musos
«բորբոս»
ռուս.
мох
«մամուռ»
Մատենագիտություն
Pok. 792
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԼ «մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māyú-
«մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆԿ (-ի, -աց) (ՄԱՆԿ/Գ) «նենգություն, խորամանկություն. խորամանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meng- (անմիջական նախաձեւ՝ *mng-)
փոխատու լեզու՝ պ. mang «նենգություն, խորամանկություն»
Հաւանական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: Մանկ-ը կարող էր ինքնուրոյն կերպով գալ հնդեւրոպական *mng-ից (*meng-, որտեղից իրան. mang-ը) եւ բաղարկվել իրանական ծագման մանգ-ի հետ, եթե ռնգայինից հետո գ/կ-ի սովորական տատանում չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանկաւոր, մանկաւորել, մանկաւորապէս, անմանկ, խորամանկ, խորամանկել, չարամանկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mang
«նենգություն, խորամանկություն»
Մատենագիտություն
H. AG 191, 513; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒՇԱԿ (-ի, -աց) (մանիշակ, մանեմշակ) «մանուշակ (ծաղիկ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. vanafsak
փոխատու լեզու՝ ասոր. maniškā
այստեղից մանիշկա ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիշակագոյն, մանուշակաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 191, 311; Աճ. ՀԱԲ 256