Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
փոխատու լեզու՝ իրան. *apigūn-
փոխատու լեզու՝ պրթ. *apigūn-
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԳՈՒՏ
(-ի, -ից)
«շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. abigūt
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել,
աւգտակար,
աւգտածարաւ,
աւգտակարիլ,
աւգտակարապէս,
անաւգուտ,
անաւգտակար,
կենցաղաւգուտ,
հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4;
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«կոշիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-dh-)
*-dh- ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդածետութիւն,
աւդագործ,
աւդափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aoθra
««կոշիկ»»
լիտվ.
aũti
««կոշիկ կրել»»
ռուս.
об-увь
««կոշիկ»»
Մատենագիտություն
H. AG 411 (կասկածով);
Աճ. ՀԱԲ 607
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
II
(-ոյ)
«օդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան,
աւդախաղաց,
աւդամուտ,
աւդընկալ,
աւդապարիկ,
աւդանցք,
աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀημι
««փչել»»
ավ.
ao-ta
««ցուրտ»»
հ. հնդկ.
vāti
««փչել»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴԻ
(-իք/-այք, -եաց)
«ոչխար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *owi-
«ոչխար»
*-dh- ածականով եւ *-iio ածանցով
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«դիել, սնել»
արմատի հաւելմամբ
Նոյն հիմքը *հովի- ձեւով պահպանուած է հովիւ բառի մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդենի,
աւդիկ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԵԼ
I
«աւել, աւելելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *obhel-
«աւելել»
այլեւ՝ «աւելացնել, շատացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելել,
աւիլել,
աւելածու,
աւելած,
աւելուք,
աւելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀφέλλω
««աւելել», այլեւ՝ «աւելացնել, մեծացնել»»
հայ-հունական զուգաբանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՏ
(աւետ)
«ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք,
աւետչեայ,
աւետագիր,
աւետաւոր,
աւետապարգեւ,
աւետարան,
աւետարանել,
աւետարանիչ,
աւետարանագիր,
նախաւետեալք,
աւետեացաբեր,
հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vádati
հուն.
αὐδή
«խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ
watk
«հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹ
I
(-ի, -ից (°))
«գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti-
«գիշերել, քնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել,
աւթագայանալ,
աւթագայիլ,
աւթագանիլ,
աւթանոց,
աւթեկ,
աւթեկան,
աւթոց,
ցայգաւթ,
բացաւթեագ,
բացաւթեայ,
գիշերաւթիմ,
երեկաւթոց,
առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυθμος
«գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411;
Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹՈՑ
(-ի, -աց)
«ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas
«փաթաթան»
լատվ.
áuts
«փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԻՇ
(աւիշկ, աւիշտ, աւիժ)
«ավիշ, հյութ, անգույն մարմնահեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *wē-skh-` *auē-k'u-)
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avatā
«ջրհոր»
լատվ.
auots
«աղբյուր»
հ. իռլ.
a(i)ce
«ջուր»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։