Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 384 բառահոդված (էջ 23/39)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat «հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ, հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել» <*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԵԼԵՆ (հաւալանի, հաւհալի, հաւհալունի, հաւհալինի, հաւլունի) «մեծ թուր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՇՏ (-ի, -ից, -աց) «հաճելի, հաճոյք, հեշտալի, կամաւոր, հեշտ, դիւրին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hīštan «հեշտացնել»
հմմտ. մ. պ. hīštan «հեշտացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեշտանալ, հեշտութիւն, հեշտամոլ, բոլորահեշտ, ամենահեշտ, հեշտածին, հեշտոց, դիւրահեշտ, հեշտամատ, հեշտալոյծ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ I «հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ, հիանալի, հիացումն, հիացութիւն, բազմահիացիկ, գեղեցկահիաց, կանխահիաց, հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
spahata
«մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ.
sphoti-
«բարգավաճում»
հ. անգլ.
spowan
«բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ.
speti
«հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻԼԻՈՆ (հիլիօն, հալիհոն) «ծնեբեկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. haliūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀԼԵԼԻՃ «մի ծառապտուղ, հալիլա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. halīlaj
Մատենագիտություն
H. AG 279; Աճ. ՀԱԲ 10
Տե՛ս նաեւ
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՅԶ (-ոյ) (հոյծ, հոյժ) «ծառի հիւթ, խէժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *poi(ə)- «պարարտ լինել, լիքը լինել» oi-ը սովորաբար տալիս է -է-, բայց *oiə- կապակցութիւնը կարող է տալ -ոյ-
oi-ը սովորաբար տալիս է -է-, բայց *oiə- կապակցութիւնը կարող է տալ -ոյ-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հուզաբաղդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
páyas-
«հիւթ, կաթ, ջուր»
աւ.
pōiθwa-
«գէր, պարարտ»
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒ I «թարախ, շարավ, շարավալից արյուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. հն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐ (-ոյ, -ք) «հուր, կրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peuōr- «կրակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pur-, *pun-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրացեալ, հրագոյն, հրալից, հրայթեաց, հրայթք, հրձիգ, հրատ, հրկեզ, հրդեհ, հրազարդ, հրակերպել, հրաբխային, հրահրել, հրացան, հրացանաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πύρ
հ. վ. գ.
fuir, fiur
հ. իսլ.
fūrr
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 125; Pok. IEW 828
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՐԻ «դրախտային գեղեցկուհի (մահմեդական հավատալիքով)»
Ստուգաբանություն ()