Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 229 / 454
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱՌՆ
(բրբ.)
«նեղ առու. առվի ջրարբերան»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել»
որտեղից ծագում է (Pok. IEW 1, 397) կորի համիմաստ բառը՝ *goᵘ̯r-no- (՞) > կաւառն (՞):
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՇԻԿ-Ք
«վարձ»
Անստույգ (թերեւս)
նախորդ բառի հետ նույն ծագումն ունի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 687
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓ-
(կափ «թակ»)
«փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-)
բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել,
կափատր,
կափացումն,
կափշիլ,
կափումն,
կափիոն,
կափատել,
կափուլ,
կափկափել,
կափկափումն,
կափարիչ,
կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն.
gavel «բռնում, պահում»
ալբ.
kap «բռնել»
հուն.
καπτω «կլանել»
լատ.
capiō «բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓԱԿ
«աքաղաղի ձագ, որձակ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gē(i)-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gə-ph-)
կապ ունենա հնդեւրոպական *gē(i)- «երգել, կանչել» արմատի հետ (*gə-ph-՞), որտեղից` լիտվ. gaidys «աքաղաղ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidys «աքաղաղ»
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓՈՒՐ
(կաթոր)
«մեծ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. kabir
(կասկածելի են)
«մեծ»
Աղբյուր՝ եբր. gādōl
(կասկածելի են)
«մեծ»
նշված աղբյուրները (կաթոր < արաբ. kabir «մեծ»: - Աճ. ՀԱԲ 2, 563 եւ եբր. gādōl «մեծ»: - Ամալյան, ԲՀ 383) կասկածելի են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 563;
Ամալյան, ԲՀ 383
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՔԱՒ
-ու, ուշ` նաեւ -ոյ, -ի, -աց
«կաքավ, կաքավապար»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kak(k)-
բնաձայնական արմատից
Աղբյուր՝ հուն. κακκάβη
(թերեւս, ավելի հավանական է)
«կաքավ»
Աղբյուր՝ ասոր. qaqqəwā-ից
(թերեւս, ավելի հավանական է)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *kak(k)- բնաձայնական արմատից` որպես բնաձայնություն առանց բաղաձայնական տեղաշարժի կամ դրափոխությամբ: Սակայն ավելի հավանական է փոխառություն լինելը հուն. վերոհիշյալ բառից կամ ասոր. qaqqəwā-ից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաքաւել,
կաքաւիչ,
կաքաւանք,
կաքաւաձեւ,
կաքաւարան,
շնակաքաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κακκάβη «կաքավ»
հուն.
κακαζω «կչկչալ, կաքավի ձայն արձակել»
լատ.
caccilare
գ.
kakkeln «կչկչալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 133, 176;
H. AG 307;
Աճ. ՀԱԲ 563-564
Էջ 396, սյունակ 1
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԼ
(կել)
«հնարամտություն, հնարք, խորամանկություն, նենգություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei(ə)-
«ուժ, բռնութիւն, բռնի ճնշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷoi-lo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կելութ-ք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jayati
ավ.
jijišaiti «ձգտում է հաղթել, հնարամիտ դարձնել»
հուն.
βια «ուժ, բռնություն»
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԾԻ
«կվենի»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet-
«ժամոն, կիվ»
Եթե կապ ունի հնդեւրոպական *gʷet- «ժամոն, կիվ» արմատի հետ, ապա պիտի ունենար, թերեւս, կեցի ձեւը՝ *gʷet-s- կամ *gʷetio-:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։