Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված · Էջ 229 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՌ IV (բ. մար) «գինու կամ քացախի փառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մութ գույն, սեւ, կեղտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μόρνον «կեղտոտ»
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՌԱԽ «սեպ. մեխ, գամ»` սեպ (գրված նաեւ սեմ) բառի բացատրության մեջ (ԲՀ). այլ ձեռագրերում՝ «մախուռ»
Անստույգ
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՌ(Ն) ««մշուշ, մեգ, մառախուղ» (հանդիպում է ի մառն մտանել, ի մառն դառնալ դարձվածքներում, որոնք զուգահեռ ունեն ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ դարձվածքներում)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mr-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մառնամուտ, մառախուղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մայր ((*mr-io-))
հուն. μορτός «մթին, մթագույն»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
լիտվ. merknotí «մթնել»
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՍԱՐԱՅ «ձիթաքամիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. miṣara
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասարաբար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՍԻՐ (բբ) «ուրախություն, բերկրանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. masārra
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 264) նմանությունը համարում է պատահական եւ տալիս փոքր ինչ տարբեր մեկնաբանություն («masārr, որ հոգնակին է masarrat բառի», փոխանակ՝ «... որի հոգնակին է masarrat)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՍՆ -ին, -ունք, -անց «մաս, նշխար(ք), վայրկյան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mē- «չափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mə-k'-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասնաւոր, մասնիկ, մասնաւորել, մասնատուփ, անմասն, բազմանմասն, հողամասն, կիսամասնեայ, եաւթնամասնեայ, բարեմասնութիւն, մանրամասն
Նոր՝
մասնակի, մանրամասնել, մանրամասնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mātra-māti- «չափ»
ավ. mā- «չափել»
հ. պ. mā- «չափել»
ռուս. мера «չափ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 137
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ II (մազդ) «պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ. mast «բտում, պարարտացում»
ալբ. májmem «հաստանալ, գիրանալ»
սլ. māscdan «մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ III (բբ) «բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց. պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-) եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ. māst «մածուն»
հ. վ. գերմ. mast «բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ. māda-
ավ. maθa- «հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ. mattá- «հարբած, գրգռված»
լատ. mattus «հարբած»
հ. անգլ. mōs «շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍՓԱՐ (մասպար) «ծովասամիթ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՎԻՃ «ալիքաձեւ զարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. mavj «ալիք»
Բաղադրութիւն՝ մարգարտամավիճ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարգարտամավիճ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 265