Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 229 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂ I (-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու, դեղել, դեղագիտութիւն, դեղագործ, դեղոց, դեղախոյնկ, դեղահունդ, դեղաբուխ, դեղուն, անդեղեայ, անդեղայ, անթեղայ, մաղձադեղ, մկնդեղ, սեւադեղ, դառնադեղ, թմրադեղ, կապնդեղ, հացադեղ, խաշնդեղ, ծակնդեղ, դեղագիր, դեղատոմս, դեղատուն, դեղավաճառ, դեղատուփ, դեղափոշի, դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԱՍՈՐ «(ինչ-որ բացասական ածական)»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կազմված է դեղ եւ մոր «մորմ» բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղ, մոր
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԱՆԻ (տեղանի) «մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. θολος «կամարավոր կառույց»
հուն. θολια «ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ. doel «փոս»
գ. dole «փոքր փոս»
գ. dul «խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ. долъ «անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԵԽ (դեղեղ-, դեխեխ) «պղտոր, խռով», դեղեխ (դեղեղ) «դավաճան, նենգ մարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղեխել, դեղեխիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դող
հայ. դողալ
հայ. դեխ-
շվեդ. բրբ. dilla «տարուբերել»
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՆԵՂԻ ««?» (գործածված է «ճրագուն դեղնեղի լինի» արտահայտության մեջ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
դեղին + եղ-ի (-եղ ածանց) կազմությունը «դեղնավուն» իմաստով եւ ոչ դեղ նեղի (նեղութեան), ինչպես հավանական է համարում Աճառյանը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԱՐՔՈՍ «գավառապետ, ժողովրդավար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δήμαρχος
Մատենագիտություն
H. AG 346; Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԱՒՆ (դեմաւ, դեմառ, գեմառ) ««գավառ» (այլեւ գեմառ «գավաթ» եւ գեմաւ «գավիթ») (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δήμω «երկիր, գավառ»
«երկիր, գավառ» (այլեւ՝ «ժողովուրդ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԵՍԼԻԿՈՍ (դիմեսլիկոս, դիմեսիլկոս (սխալ՝ դեմեալիկոս), դեմեսկլոս) «բյուզանդական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δομέστικος < լատ. domesticus
Մատենագիտություն
H. SF 71; Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԵՏԵՐ դեմետր, -ի «երկրի աստվածուհին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Δημήτηρ
«երկիր, հող»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեմետրաժին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԵՏՐԻՏՈՍ «պատգամավոր»
Փոխառություն (՞)
փոխառություն հունարենից կամ լատիներենից