Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 228 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԷԴԷՊՈՒԼ -ի, -աց «վրացի ազնվական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. didebuli «ազնվական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658
Տե՛ս նաեւ
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԷԶ «դեզ, կույտ, շեղջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեզադեզ, դիզադեզ, դիզանիլ, դիզել, դիզուլ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԵԶ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h- «(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան, բոցադեզ, բազմադեզ, բոլորադեզ, երկայնադեզ, փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dēhī «թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ. duēzayeiti «դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն. tēīxos «պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439; Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷ(Հ)ՄԵԹԱՐ (դեհմեթար) «գյուղապետ, գյուղավագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dehmethar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեմեթարա(յ)հակ, դեմեթարահարկ
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 171
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՄ (-ի, -աց) (հաճախ անեզ. գործածությամբ) «դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Աղբյուր՝ պ. dīm
Աղբյուր՝ պ. dīma
Աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել, դիմադարձ, դիմակալ, դիմել, բարեդեմ, բազմադիմի, երկդիմի, ընդդեմ, ընդդիմակաց, յառաջադէմ, ներդիմել, դիմատիպ, բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՇԽՈՒԴ ««այստեղից» (ԲՀ՝ «աստի»)»
Անստույգ
Անստույգ բառ։ Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։ հմմտ. շխ կապակցությունը, այլեւ դեհուպ բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՌՆ «արկղ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է։
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՊ (-ի, -աց) «դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya- «տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ, դեպուդեպ, դեպուղիղ, դիպուն, դիպան, դիպատրութիւն, դիպիլ, դիպող, դիպուկ, դիպադէպ, ինքնադէպ, բարեդէպ, հանդէպ, հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dītan
պ. dīdan
ավ. vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԺԳՄԻԼ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ