Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 226 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՍ (ուշ՝ -ոյ, -ի) «կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. xaraci (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի, կարասեկիր, կարասապան, գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546; Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՒԱՆ (կարեւան, ուշ՝ կարուան, քաւրվան) «քարավան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kāravān
Աղբյուր՝ մ. պ. kārvān
Աղբյուր՝ պ. kārvān
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարաւանապետ
Մատենագիտություն
H. AG 167; Աճ. ՀԱԲ 547
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԲԱՆՈՑ «մի կշռաչափ»
Փոխառություն (թերեւս)
թերեւս կազմուած է փոխառեալ կարբ անծանօթ արմատից եւ -անոց ածանցից։
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԳ (-ի, -աց) «կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել, կարգալից, կարգաւոր, կարգաւորութիւն, կարգիչ, դասակարգ, ծննդակարգ, ժամակարգութիւն, յառաջակարգ, յարակարգել, շնորհակարգութիւն, բարեկարգ, գլխակարգութիւն, զրուցակարգութիւն, անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kargi «լաւ»
խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԴԱԼ «ձայն արձակել, կանչել, հրաւիրել, անուանել, բարձրաձայն կարդալ, հրապարակել, կարդալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ձայն բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷrdh-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷrdh- < *gʷer- «ձայն բարձրացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարդացողութիւն, կարդացութիւն, գրակարդաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gerdas «գոչիւն, աղմուկ, լուր»
լիտվ. gerdaut «ասել, խօսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 549; Pok. IEW 478
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԹ (-ի, -ից) «կարթ, թռչունի ոտքի բիտ, ոտքի ջիղ, ոտք, սրունք, մեծ գամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger(b)- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *grpti-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարթակոտոր, կարթաբար, կարթահարել, կարթաձուկն, կարթապան, կարթել, կարթնկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. garbana «գանգուր, խոպոպ»
ռուս. горб «սապատ»
ն. վ. գ. krampé «կանթ, կեռ, ճանկ» (ռնգայինով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550; Pok. IEW 387
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԺ (բրբ. կաժ, կաճ) «թելի փաթույթ, կարժ, կաժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-gh-, *gr-k-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gr-gh- կամ, թերեւս՝ *gr-k- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարժառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γυργαθος «(հյուսված) կողով» ((*ger-g->))
բուլղ. girčase «կծկվել» ((*ger-k->))
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻԿԱՐՍ «՞»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ուղղելի է քարուկիրս (ըստ ՆՀԲ-ի):
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻՃ (-ի, -աց) «կարիճ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ փոքրասիական լեզու *karidio (թերեւս)
փոքրասիական մի լեզվից` *karidio, որտեղից նաեւ` հուն. καρίς, -ίδος:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճախայթոց, կարճընդեց, կճընդեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. καρίς, -ίδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 551
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾ «կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել, կարծեցյալ, կարծական, կարծեխյուս, կարծիք, կարծոտ, յանկարծ, յանկարծակի, յանկարծուստ, յեղակարծ, յայլակարծուց, կաղակարծ, կեղակարծ, ընդունայնակարծ, դժուարակարծելի, իմաստակարծ, տարակարծ
Նոր՝
կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γοργος «սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ. garg(g) «դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր. graen «տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ. grazóti «սպառնալ»
լատվ. grižuot «կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ. groziti «սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352