Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 225 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԺԴՆ (կամ խժդն) «համառություն»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խժդալ
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԼ (-ի, -ից) «խուլ, չլսող, լուռ, անխոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(e)l- «թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōl-)
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլանալ, խլխլել, խլութիւն, խուլակոյր, անխուլ, անխլանալ, անխլաբար, զանխուլ, զանխլանալ, զանխլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. խեղ, շեղ, շիլ
հուն. σκολιος «ծուռ, անարդար, խորամանկ»
հուն. κυλλος «կաղ»
գ. scheel «շիլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 148
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԽ (խոխ, խօխ, խատղ, խօղ), -ոյ «խուխ»
Բնաձայն (թերեւս)
պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խօխաբերել, խաւղամաղձական
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂ I (հիտղ), -ի, ուշ՝ -ոյ «հյուղ, տնակ, խրճիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խղատեղի, խղիկ
Նոր՝
հյուղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ. cūl «անկյուն, թաքստոց»
հ. իսլ. skjol «ապաստան, թաքստոց»
հ. ֆրիզ. skūl «հյուղ, խրճիթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Տե՛ս նաեւ
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂ II (մառախուղ «մեգ, մշուշ» բառում)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից, որտեղից՝ հայ. խուղ: Հայ. մառախուղ բառը բուն նշանակում է «մշուշապատ, մշուշածածկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. obscūrus «մութ, խավար» («ծածկված»)
հ. անգլ. scio «ամպ»
հ. իսլ. skumi «մթնշաղ»
հնտ. — «կիսախավար, կիսամութ»
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂԲ (խաղբ) «աղբ, աղտեղություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- (*kāl-) «բիծ, սեւ, գորշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōl-)
«բիծ, սեւ, գորշ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղբախուղբ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalana «բիծ, կեղտ»
հ. հնդկ. kalusa «կեղտ, աղբ»
հ. վ. գ. huliwa «խոնավություն, ճահիճ, կեղտ, տիղմ, ցեխ»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 119
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒԴԹԵԼ (խուժթել) «քա(ր)շել» (բհ.)
Անստույգ (հավանաբար)
ծագմամբ նույնն է խուժել բայի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃ (խունջ) «խրտվիլակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud- «նետել, հալածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khudio-) *k>*kh անցումով
այս նույն *(s)keu- արմատի *-k աճականով ձեւից է ծագում հ. վ. գ. sciuhen, գ. scheuchen «վախեցնել» բայը. (խրտվիլակ-ը նշանակում է «խրտնեցնող, վախեցնող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուճիճ, խունջիճ, խնջակ, խունջակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. cōdati «քշում է, ստիպում է»
հ. հնդկ. skundatē «շտապում է»
հ. վ. գ. hossen, hotzen «արագ վազել»
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃԱՊ (խոճապ), -ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -ոյ «խուճապ, իրարանցում»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից, թեեւ բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուճապական, խուճապել, խուճապանք
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃԵԼ «լկել, նեղել, չարչարել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud- «նետել, հալածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheud(i)-) *k>*kh անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. cōdati, cōdáyati «քշում է, մղում է»
հ. իսլ. skjota
հ. անգլ. scēotan «նետել, հրել»
հ. վ. գ. բ. hutzen «քշել, հալածել, հրել»
ռուս. кидать «նետել»
Տե՛ս նաեւ