Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 225/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԱՅՆ (ուշ -ի, -ից, -ոյ) «ունայն, դատարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «պակասել, դատարկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eu-nā- (+-յն))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունայնանալ, ունայնաձայն, ունայնաձեռն, ունայնութիւն, ունայնավար, ընդունայն, ընդունայնական, ընդունայնավարժ, ձեռնունայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ūná-
«պակաս»
հուն.
εΰνις
«զուրկ, զրկված»
լատ.
vanus
«դատարկ, ունայն»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԴ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) (ունտ, հունդ, հունտ) «հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր, ընդակեր, ընդաբուտ, ընդանալ, ընդիկ, ընդասեր, անունդ, դեղահունդ, ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԻԼ «բռնել, վերցնել, ունենալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op-n- «բռնել, վերցնել, հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ēp- (*ōp-))
Բնիկ հնդեւրոպական` *op-n- > *ēp- (*ōp-) «բռնել, վերցնել, հասնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունելի, ունակութիւն, ունողութիւն, ընդունիլ, ընդունելի, արտունութիւն, արտաւնութիւն, արտօնութիւն, բազմունակ, երփնունակ, կենսունակ, կատարունութիւն, կատրաւնութիւն, կատարօնութիւն, շարունակ, պարունակել, շնորհունակ, արտօնագիր, արտօնատէր, ոյն, ուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
āpnōti
«ձեռք բերել»
լատ.
apiscor
«բռնել, հասնել»
գերմ.
haben
«ունենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 601-602
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆԿՆ (ունգն), -ան «ականջ, ամանի կանթ, բռնակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *us-on-ko-m «ականջ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ōus-/əus-/ *us-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *us-on-ko-m` *ōus-/əus-/ *us- «ականջ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունկնդիր, ունկնամուտ, ունկախից, ունկանող, առունկնճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
uši
«ականջ» երկ. թիվ
հուն.
οὖς
«ականջ» <*ous-nko-
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 603
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ -ի, -աց (անեզ.) «քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ, ընչացք, կարճունչ, կորունչ, տափըռնչութիւն, բացունչ, ընչախոտ, ընչատուփ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ I ուզ` -ոյ «տակ, խորք, հատակ, արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *udhos «տակ, ցած, ներքո» (անմիջական նախաձեւ՝ *ondh-) լիաձայն աստիճան (*ondhio->ունջ)
եթէ *udhos «տակ, ցած, ներքո» նախաձեւի (այստեղից` ընդ) լիաձայն աստիճանն է *ondh-, այսինքն` *ondhio->ունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընզովին, անունձ, մադունձ, մադունճ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՇԻ (բ. հոշի) «մի ծառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *os- (անմիջական նախաձեւ՝ *oski-hiia-)
որից նաեւ հացի
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ I (-ոյ) (ուռն «սեպ») «ճյուղ, ընձյուղ, ուռենի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռամիջակ, ուռի, ուռենի, երեքուռնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρσικος
«կողով»
նորվ.
run(n)e
«ճյուղ, ընձյուղ»
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ II «ուռած տեղ, ուռուցք, պալար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-s-, *or-n-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուռնուլ, ուռչիլ, ուռուցիկ, ուռեցկողմ, հողմուռույց, փքոցուռույց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌ III «բարձ» (°)
Ստուգաբանություն ()
Եթե իրոք ունի «բարձ» իմաստը, ուռ «ուռած տեղ» արմատի մի առումն է