Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 224 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԻՒՐ (-ոյ) (հարեւր) «հարյուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ari-tro-)
«հարմարեցնել» արմատից: հմմտ. հ. անգլ. rim «թիւ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարիւրավոր, հարիւրապետ, հարիւրամեայ, հարիւրերորդ, հարիւրորդ
Նոր՝
հարիւրամեակ, երկհարիւրամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. rim «թիւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 113, 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ II (-ի, -աւ, -իւ) «անհրաժեշտություն, հարկավորություն, ծառայություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «փորձել, վտանգ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pr-g-)
*ph- սկզբնահնչյունով եւ այլ ածականով` փորձ: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարկ «զարկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկիք, հարկետուր, հարկատրիլ, հարկադիր, հարկադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πείρα «փորձ»
գոթ. fairina «հանցանք, մեղք»
հ. իսլ. far «վտանգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ III «հարկ, տուրք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *harga- «հարկ, տուրք»
Աղբյուր՝ ավ. harǝk- «հարձակվել»
Bailly, DKS 469 (հետագա համեմատությունները կասկածելի են): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարոյ, հարկ-անելի եւ հարկաւոր-ի հարկ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկահան, հարկաժողով
Մատենագիտություն
DKS 469; Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿՃԱՃԱՌ ««արյուն ունենալ» (ԲՀ` հարկճաճառով «արիւն ունելով»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՃ (-ի, -ից) «հարճ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ աեւելակովկասյան (՞) (թերեւս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարճորդի, հարճորդեգիր, հարճութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՄՆ (-ին, -ունք) «հարս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *perk- «հարցնել, խնդրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prk-)
որտեղից նաեւ հարց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարսնութիւն, հարսնանալ, հարսնեղբայր, հարսանիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. procus «փեսացու, աղջիկ ուզող»
գոթ. fraihnan «հարցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 62
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՑ (-ի, -ից) «հարց, հարցում, խնդիր, հարցուփորձ, քննություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *perk'- «հարցնել, խնդրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prk'-sk-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարցանել, հարցուփորձ, հարցումն, հարցաւոր, հարցուկ, հարցութիւն, գիտահարց, հարահարց, գետնահարց, մեռելահարցութիւն, հարցախնդիր, հարցաքննիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pṛccháti «հարցնում է»
լատ. posco «պահանջել, խնդրել»
հ. վ. գ. forska «հետազոտություն, հարց»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 62-63
Տե՛ս նաեւ
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՑ (-ի, -ից) «հաց, կերակուր, ճաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peku- «եփել, թխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *poku-ti-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացակից, հացամոլ, հացատար, հացարարոց, հացարարութիւն, հացերեց, հացեփեաց, հացկատակ, հացամեծար, գարեհաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pakti- «եփում, եփված կերակուր»
լատ. pektas «տապակած, խորոված»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 798; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ III (-ի, -աց) «սկիզբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus- «թողնել, բաց թողնել, արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանալ, հաւնումն, հավակ, դեռահավակ, դառնահավ, հավակավ, չարահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παύω «պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ. pausa «դադար»
հ. սլ. pustiti «թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒԱԼ- «թաքուստ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. havala (թերեւս)
հին փոխառություն` արաբ. havala բառից, որ առկա է նաեւ պ. havāla-gāh «թաքստոց, թաքնվելու տեղ» բառում (Աճառյանը 5-րդ դ. արաբ. փոխառություններ չի ընդունում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւալոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 485-486