Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 224 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃԵԱՆ «դրամական մի միավոր»
Անստույգ
Արդյոք կարճ արմատից չէ՞՝ -եան ածանցով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃԻՆ (կաճին) «արմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *grdio-t-) *-d ածականով տարբերակից՝ -ին ածանցով
ծագի հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի *-d ածականով տարբերակից՝ *grdio-t-՝ -ին ածանցով. հմմտ. հ. իռլ. grinne (<*grend-n-io) «կապոց», նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճնովին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. grinne «կապոց» (<*grend-n-io)
նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՄԻՐ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «կարմիր, կարմիր բան, ոսկի, դրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական karmīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարմրանալ, կարմրութիւն, կարմրագոյն, կարմրադեղձ, կարմրախնձոր, կարմրայտ, ծայրակարմիր, շիկակարմիր
Նոր՝
կարմրաբոշ, կարմրաբշիկ, կարմրամորթ, կարմրերես, կարմրուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. karm’īr
մ. պ. kālmīr
Մատենագիտություն
H. AG 167; Աճ. ՀԱԲ 558; Ջահ. ՀԼՊ 528
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՇՆ (կաշն-) «ուժ, զորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *kadišn
Աղբյուր՝ իրանական karišn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարշնեղ, կարշնեղագոյն, կարշապինդ, կաշնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. kadī «կարի, հույժ»
սողդ. karī «ակտիվություն»
մ. պ. kār «ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 184
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՐՊԱՍԵՆԱՅ (կարպաստենաց) ««անապական» («անապատական»՞)» (ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒ (-ոյ) «տիղմ, կավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯ēbh- «լորձնոտ, դոնդողանման, դողդոջ»
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯əu- «աղբ, կոկորանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯ōu-)
Այս արմատից է (այլ ձայնդարձով) կոյ բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաւագործ, կաւագործութիւն, կաւակերտ, կաւեայ, կաւեղէն, կաւարծաթ, կաւանալ, կաւիճ, հայկաւ
Նոր՝
կաւահող, կաւային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ. quabbe, quobbe «թաց զանգված»
կիմր. budr «կեղտոտ»
ն. գ. quadder «կեղտոտ խոնավություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒԱՌԵԼ (ԲՀ) «կարծել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *keu- «ուշադրություն դարձնել, լսել, զգալ, նկատել»
Հազիվ թե իր հիմքում ունենա իրանական *kav-ից (հնդեւրոպական *keu- «ուշադրություն դարձնել, լսել, զգալ, նկատել») ծագող հիմք:
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒԱՌՆ (բրբ.) «նեղ առու. առվի ջրարբերան»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել»
որտեղից ծագում է (Pok. IEW 1, 397) կորի համիմաստ բառը՝ *goᵘ̯r-no- (՞) > կաւառն (՞):
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՇԻ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ միջին պարսկերեն kafšak
Աղբյուր՝ պարսկերեն kafš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկակար, կաշկակարութիւն, պնդակաշիկ, կոշկակարանոց, կիսակոշիկ, կրկնակոշիկ
Մատենագիտություն
H. AG 174; Աճ. ՀԱԲ 687
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓ- (կափ «թակ») «փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-) բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap- «բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել, կափատր, կափացումն, կափշիլ, կափումն, կափիոն, կափատել, կափուլ, կափկափել, կափկափումն, կափարիչ, կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն. gavel «բռնում, պահում»
ալբ. kap «բռնել»
հուն. καπτω «կլանել»
լատ. capiō «բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ