Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 220 / 290
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՇՏ
I
«տարակուսող, երկբայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeu-
«ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ,
արեւիշուշտ,
շուշտել,
շուշտիկ,
շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐԹՆ
(-ան, -ունք)
«շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-)
«կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
«պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ,
շրթնաշղթայ,
միաշուրթն,
խորաշուրթն,
պղծաշուրթն,
զուգաշուրթն,
թիւրաշուրթն,
մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՐՋ
«շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«շրջել, ծռել»
*-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu-
սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել,
շրջշրջել,
շրջան,
շրջանակ,
շրջանակել,
շրջանկեալ,
շրջանակի,
շրջեալ,
յեղաշրջել,
շրջակի,
շուրջանակի,
շուրջառ,
շուրջտեսանելիք,
խելաշուրջ,
գաղտաշուրջ,
դժվարաշուրջ,
դիւրաշուրջ,
շուրջկալ,
շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
virum «շուրջ(ը)»
ռուս.
круг «շրջան»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՓԵԼ
(շուփ)
«շփել, տրորել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup-
«շոշափել, շփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhupt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփշփել,
շփումն,
ամպաշուփ,
ոտնաշուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
щупать «շոշափել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1
ՇՈՒՔ
(-ոյ, -ի)
«շվաք, ստվեր, ծածկոց, հովանի, շուք, շքեղութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'uoko-)
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքալ,
շքեղ,
շքադիր,
շքեղազարդ,
շքեղաշուք,
մեծաշուք,
անշուք,
բարեշուք,
չարաշուք,
սքանչելաշուք,
գեղաշուք,
գեղեցկաշուք,
բազմաշուք,
շքախումբ,
շքամուտք,
շքանշան,
շքեղափայլ,
շքերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
scati- «լուսավորում է, փայլում է, վառվում է»
հ. հնդկ.
çukra-, çukla- «լուսավոր, սպիտակ, մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 596, սյունակ 1
ՇՌԱՅԼ
«շռայլ շռայլություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«ցատկել, շուրջը ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skher-s-)
-այլ ածանցով
*-այլ* ածանցով. (հմմտ. *մռայլ*), որտեղից նաեւ *ցիր*.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռայլել,
շռայլություն,
շռայլական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kirati- «ցանում է, շաղ է տալիս, թափում է, նետում է, շպրտում է»
մ. վ. գ.
schrren «ցատկեցնել, ցրել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՐՏԵԼ
«թեքել, ծռել»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhr-d-)
արմատից
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՐՏՆՈՒԼ
«խրտնել, վախենալ, շշկլվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d-
«ցատկել, ոստնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kr-d-)
արմատից. առանց *s-ի ձեւից ծագում է խրտնուլ բայը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրտումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՓՈԹ
(շփոյթ), -ի, -ից, -ոյ
«շփոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeup-
«փունջ»
արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփոթել,
շփոթական,
շփոթանք,
շփոթումն,
անշփոթ,
դյուրաշփոթ,
բազմաշփոթ,
հեշտաշփոթ
Նոր՝
շփոթութիւն, խառնաշփոթ
շփոթութիւն, խառնաշփոթ
Էջ 597, սյունակ 1
ՇՔԹԻԼ
(շկտիլ)
«կիտանալ»
Ծագումն անհայտ է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։