Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 220 / 454
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆԳ-
«կանգնելը, կանգուն, ուղղահայաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g"em-
«գնալ, գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g"m-gh-)
*-gh աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g"m-gh- ` *g"em-, *g"ā- «գնալ, գալ» արմատի տարբերակը՝ հայերենի համար բնորոշ յուրայատուկ իմաստով (հմմտ. կալ, կայ-)։ m > n անցման համար հմմտ. հայ. եկն, ավ. jantu, հուն. βαινω։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանգուն,
կանգնել,
կանգնական,
կանգնաւոր,
կանգնութիւն,
կանգնումն,
կանգնաչափ,
կանգնաչափութիւն,
կանգնեան,
եռականգուն,
երկկանգուն,
հինգկանգնեան,
տասնկանգնեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եկն
ավ.
jantu
հուն.
βαινω
Տե՛ս նաեւ
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆԴԱԿԵԼ
(ԲՀ)
«շարժել, դրդել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g"edh-
«հրել, վիրավորել, ավերել»
Հազիւ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *g"edh- «հրել, վիրավորել, ավերել» արմատի հետ, որտեղից՝ հ. հնդկ. *gandh «հրել, վիրաւորել, աւերել»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*gandh «հրել, վիրաւորել, աւերել»
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԴԻ
(նաեւ՝ կանդի(ւ))
««փայտե մեծ անուր» (նաեւ՝ ... «պսակ»)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԵՓ
(կանափ)
«կանեփ, կտավաբույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάνναβις
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. kanab
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն ընդհանուր տարածում ունեցող աղբյուրից: Հայերենի առանձնահատկությունն են կազմում ե եւ փ հնչյունները: Ընդհանուր սկզբնաղբյուրը ոմանք համարում են շումերերենը, ուրիշները՝ սկյութերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանեփի,
կանեփհատ,
կանեփուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԹ
«ամանի կոթ, ունկ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *guet-
«ուռուցք, կլոր բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gunt-)
ոճականով՝ *gunt- > կանթ՞
Ակնհայտ է նմանությունը կոթ բառին, բայց սրա ծագումն անհայտ է: Քիչ հավանական է վերջինիս կապը հնդեւրոպական *guet- «ուռուցք, կլոր բան» արմատի հետ (համապատասխան ոճականով՝ *gunt- > կանթ՞):
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՃՈՒԽ
(կանջուխ), -ոյ
«գավազան, ցուպ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գնդված»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-)
*gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλος «կլոր, գնդաձեւ»
հուն.
γογγύλις «շաղգամ»
լիտվ.
gungul-s «գունդ»
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՃՐԱԿ
«ասպուր, դաշտակաղամբ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. kaž(i)ra
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՈՆ
(կանովն, քանոն, քանում), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից
«ուղիղ փայտ, քանոն, ժամանակագրական աղյուսակ, կանոն, կարգ, օրենք, օրինակ, (կրոնական) պատիժ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κανών
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանոնել,
կանոնական,
կանոնագրել,
կանոնագրութիւն,
կանոնադրել,
կանոնադրութիւն,
կանոնումն,
անկանոն
Նոր՝
կանոնաւոր, կանոնաւորութիւն
կանոնաւոր, կանոնաւորութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 515-516
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՆՉ
(-ոյ, -ի, -ից)
«բարձրաձայն լաց, կանչ»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *kan-
«երգել, հնչել»
առանց բաղաձայնական տեղաշարժի՝ որպէս բնաձայն արմատ
բնաձայն կազմութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է անմիջապես բխեցնել հնդեւրոպական *kan- «երգել, հնչել» արմատից (առանց բաղաձայնական տեղաշարժի՝ որպէս բնաձայն արմատ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանչել,
կանչիւն,
կանչուկ,
լալականչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՆՏԻՏՕՐԱՅ
(կանտիտօր, կանտիտայ, կանդիտօրայ, կենդիտորայ, կանդիտարայ)
«թագավորական զինակիր եւ շքախմբապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. candidatoria
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։