Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 220/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՌԱՅ «մարմնի մի անդամ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Մալխասյանցը (ՀԲԲ 4, 441) գրում է «գուցե նստատեղ», այսինքն՝ կապում է տոռլ բայի հետ
Մատենագիտություն
ՀԲԲ 441
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՏԻՊ (ուշ` -ոյ, -ի, -ից) «ստիպ, փոքրախահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *steib- (անմիջական նախաձեւ՝ *stib-)
Կրկնաւոր կազմութիւն` ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 4, 443), հնդեւրոպական *steib- *stib- (հայ. ստէպ, ստիպել) արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տտպութիւն, տտպել, տետպել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 443
Տե՛ս նաեւ
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐՈՒՊ (-ի, -աց) (բուպ) «փոքր, նուաստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 439) համարում է բնիկ հնդեւրոպական՝ համեմատելով հ. սլավ. drobiti «մանրել» ձեւի հետ, որ սակայն, բխեցնում են *drob- «մանրել, փշրել» արմատից եւ որ չի կարող տալ հայ. տրուպ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրպանալ, տրպագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
drobiti
«մանրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 738, սյունակ 1 Էջ 738
ՏՐՏՈՒՆՋ (-ոյ) «տրտունջ, բամբասանք, չարախոսություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- բնաձայնական արմատ
կրկնավոր կազմություն` -ունջ վերջածանցով (մրմունջ, շշունջ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրտնջել, տրտնջալ, տրտնջին, տրտնջումն, անտրտունջ, գետնատրտունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δάρδα
«մեղու»
կիմր.
dordd
«աղմուկ»
լիտվ.
dārdēt
«ճռճռատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 440
Տե՛ս նաեւ
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱԽ I «հացենի, ծառի ճյուղ, փայտ, վառելափայտ, խոխվ, մացառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ākh- «ճյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'ākh- «ճյուղ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցախեայ, ցախսաբեկ, ցախել, ցախատուն, ցախոտել, ցախիճման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çākhā
«ճյուղ»
գոթ.
hōha
«գութան»
ռուս.
соха
«արոր»
Մատենագիտություն
H. AG 499; Աճ. ՀԱԲ 446
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱԾ -ոյ «ցած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ad- «ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'adio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'adio-՝ *k'ad- «ընկնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցածնուլ, ցածութիւն, ցածուն, ցաւագածոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sad-
«դուրս ընկնել»
լատ.
cadō
«ընկնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 516
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱՄԱՔ -ի, -աց «ցամաք, չոր, չորություն, չոր, երկիր, տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksā- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ksāma-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 448) համեմատում է եբր. smq «չորացնել» արմատի հետ՝ բխեցնելով ասոր. բրբ. մի ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցամաքական, ցամաքակետ, ցամաքային, ցամաքութիւն, մեծացամաք, դալարացամաք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kṣāma-
«չոր, ցամաք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 624; Աճ. ՀԱԲ 448
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱՅԵԼ «ողողել, մաքրաջրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'āi- «թույլ լույս արձակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'əi-)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *sk'āi-՝ *sk'əi- «թույլ լույս արձակել» արմատի հետ.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
skirr, skir
«թափանցել, լուսավոր, մաքուր»
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱՅԼ -ի «աճուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skəlii-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *skəlii-՝ *skel- «ծռել, ծուռ» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անհայտ
քայլ
հուն.
ἰσχί
«ազդր, ոտք»
Էջ 741, սյունակ 1 Էջ 741
ՑԱՅՏ (ուշ՝ ցայթ, այլեւ՝ ցաթ-ցեթ-ցեթ) «ցայտ, շիթ, կաթիլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skət- «ցատկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skēt-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *skət-՝ *skēt- «ցատկել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցայտել, ցայտումն, ցայտուկ, հրացայտ, արիւնացայտ, կայծակնացայտ, լեառնացայտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateō
լիտվ.
skasti (skataũ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 449