Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 733 բառահոդված (էջ 22/74)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՈՅԶ (-ոյ) (ընգոյզ, անկոյզ) «ընկոյզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-) ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ, ընկուզի, ընկուզաստան, ընկուզուտ, ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gūzak
«ոտքի կոճ» ?
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՍՏ (տր., հայց.), (բցռ.) «ըստ, համապատասխան», «հետո», «դենը», «ավելին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pos- «կից. հետեւից, հետո» (անմիջական նախաձեւ՝ *posti-) ձեւից
ը/ստ- նախածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստանձնիլ, ըստարտողիլ, ստգիտ, ստգտանել, ստգտել, ստերիւրել, ըստհուն, ըստմասնեայք, ըստունգանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post (հին poste)
«հետո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133; Pok. IEW 841
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԲԵՆ (թաբեոս) ««շինվածք» (ԲՀ՝ «շինված»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կա նաեւ թաբեոս «զինված» տարբերակը, որ տրված է Աճ. ՀԱԲ-ում (2, 135)։ Անստույգ բառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 135
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼՊԻՈ(Վ)Թ (թալպիաթ, սխալմամբ՝ թալկիովթ) «աշտարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. talpiyōt «ամրոց»
սխալմամբ՝ թալկիովթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐԽՈՒՆ (տարխուն, տարդուն, տարղոն) «թարխուն բույսը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. tarxūn
փոխատու լեզու՝ արաբ. tarxūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Էջ 260, սյունակ 1 Էջ 260
ԹԱՐՄ- «(թարմատար «անպետք, ավելորդ բան» բառի մեջ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «միջով, դենը» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-m-) նախաձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
tairm
«դենը, անց»
հ. իռլ.
tarmi
«դենը, անց»
հայ.
թարց
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇ (թօշ) (թօշ) «թույլ, արձակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ավ. taoš «ազատ, արձակ, դատարկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թօշկոշիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 218
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԵԶԱՆ -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց «գործվածքի լայնքի թել, հագուստի երկար թեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *stegh- «ծակել» կողմնակի *-gh-ով տարբերակ
կապ ունենա հնդեւրոպական *stegh- «ծակել» արմատի հետ որպես կողմնակի *-gh-ով տարբերակից ծագած ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեզ(ա)նիք, թեզանատ, թեզանաւոր, թեզանեայ, ոսկեթեզան
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵՄ (թէմ), թիմի, թիմով, թեմաւք «եպիսկոպոսական տարածք, երկիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. θεμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեմաբերդ, թեմակալ, թեմական, թեմականաւարտ, թեմականացի
Մատենագիտություն
H. AG 350; Աճ. ՀԱԲ 172
Էջ 264, սյունակ 1 Էջ 264
ԹԵՐ I «կողմ, կողք, պակասավոր, սակավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
Հնարավոր է *ter- «մի կողմ, հեռու» արմատի ազդեցությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թերապետութիւն, թերանցուկ, թերածու, թերի, թերալից, թերակատար, թերահաւատ, թերանալ, թերավարժ, թերաքամեալ, թերեւս, ընթեր, առընթեր, անթերութիւն, թերակիրթ, թերակղզի, թերուս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πτερόν
«թեւ, ծայր, կողմնակառույց»
հ. վ. գ.
fedara
«փետուր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 174
Տե՛ս նաեւ