Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված
· Էջ 22 / 43
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼՈՐԻ
«մի բույս (մանրագոր)»
Անստույգ
Աղբյուր՝ ակկադ. halluru(m)
«սիսեռ, ոլոռ»
Նմանահունչ է ակկադ. halluru(m) բառին, որը սակայն նշանակում է «սիսեռ, ոլոռ»:
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ
I
-ոյ
«համ, կարգուկանոն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sap-
«համ առնել, ընկալել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sapmo-)
եթե վերջինը չի տալիս *հատմ
արմատից, որի անածանց ձեւն է *sap'b- «համ առնել, ընկալել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համեղ,
համեղահամ,
համահամ,
համտեսել,
համեստ,
համեստաբարոյ,
անհամ,
անհամիլ,
քաղցրահամ,
բարեհամ,
սրբահամ,
գինեհամ,
դառնահամ,
լեղահամ
Նոր՝
համեստափայլ, անհամեստութիւն
համեստափայլ, անհամեստութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sapio «ճաշակ ունենալ կամ զգալ, լինել խելացի, բանական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 880;
Ջահ. ՀԼՊ 146, 189
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ
II
-ի, -աց
«սեռական օրգան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sap/b-
«համ առնել, ընկալել»
ինչպես կարծում է Լիդենը (AS 67), հ. հնդկ. sάpa- եւ լատ. sōpiō «առնանդամ» բառերի հետ միասին կապված է հնդեւրոպական *sap/b- «համ առնել, ընկալել» արմատի հետ, որից ծագում է նաեւ համանուն համ «ճաշակ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sάpa- «առնանդամ»
լատ.
sōpiō «առնանդամ»
Մատենագիտություն
AS 67
Տե՛ս նաեւ
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳ-
«դադար, վերջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kuei-
«հանգստանալ, հանգիստ վայելել»
հան- նախածանցով
որի -i-ն ահպանուել է (*հան-գիչիմ>հանգչիմ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգչիլ,
(-նուլ),
հանգիստ,
հանգստաբար,
հանգստանոց,
մահահանգիստ,
հոգեհանգիստ,
ձմեռնահանգիստ,
նաւահանգիստ,
անհանգիստ
Նոր՝
հանգստանալ, հանգստութիւն
հանգստանալ, հանգստութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 134
Էջ 451, սյունակ 1
ՀԱՐԲ
(հորբ, հարֆ, հորփ)
«կոտեմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. hurf
ձայնաւորի շփոթմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 467, սյունակ 1
ՀՈՐԻԶՈՆ
«հորիզոն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ֆրանս. horizon
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորիզոնական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՄԵՌՆ
(հգն. ձմերունք, սեռ. ձմերայնոյ), ուշ` -րան
«ձմեռ, փոթորիկ, ալեկոծություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heim-
«ձմեռ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heimerinos-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձմեռնասուն,
ձմեռային,
ձմերական,
ձմեռային,
ձմերանոց,
ձմերատուն,
ձմերել,
ձմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
cheimerinos
լատ.
hibernus «ձմեռային»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 156
Տե՛ս նաեւ
Էջ 480, սյունակ 1
ՂԱՇԱՅ
«ասորի քահանա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qašā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱԿՆ
«ճակնդեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *čaku-(n)
Աղբյուր՝ մ. պ. čakundar
«ճակնդեղ»
իրանական աղբյուրից՝ *čaku-(n), որից մ. պ. čakundar «ճակնդեղ» (այլթ. կամ մ. պ. ձեւից՝ հայ. ճակնդեղ/լ՝ բաղարկված դեղ բառի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակնդեղ,
ճականդեղ,
ճակնդեղուկ,
ճակնխոտ,
ճակնբոյս
Մատենագիտություն
H. AG 176;
Bailey, DKS 97;
Աճ. ՀԱԲ 176
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՅ
-ի, -ից
«ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ,
ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чайка «ուրուր»
վրաց.
čari, čaro «ուրուր»
թրք.
çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։