Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 22/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂԿ «բողկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույն ծագումն ունի, ինչ բող բառը՝ աճած կ-ով։ Ի՞նչ հարաբերություն ունի սեմական ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողկակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
puglu(m)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465
Տե՛ս նաեւ
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՈՔ -ոյ «բողոք, գանգատ, մունետիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «հնչել, խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholo-ko-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողոքել, բողոքիչ, բողոքումն, մարգարեաբողոք, բողոքագիր, բողոքական, բողոքատու, բողոքարկու, բողոքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
bela
«մռնչալ»
հ. սլ.
bulda
«սպառնալ»
պրուս.
billit
«ասել, խոսել»
լիտվ.
byloti
«խոսել, ճառել»
լատվ.
bilst
«ասել, դիմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՁ «պալար, խաղավարտ, վերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholdhio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղձուն, բողզոց, բողձոցուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. շվեդ.
bulde, bolde, byld
«ուռուցք, պալար»
շվեդ.
bulk
«ելունդ, ուռուցք, խույլ»
դան.
bulk
«ելունդ, ուռուցք, խույլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Տե՛ս նաեւ
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՅԹ I -ոյ, ոց, -ի, -աց (բոյթն, -ան) «բութ, բթամատ, փափկամիս, հաստ մսակտոր, նվագարանի սեպ, նվագարանի բանալի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-t-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ.
budde
անգլ.
bud
«բողբոջ»
մ. ն. գերմ.
botte
նիդեռլ.
bot
«բողբոջ»
մ. վ. գերմ.
butze
«միջուկ, գունդ»
մ. վ. գերմ.
būzen
«ուռչել, ցցվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՍ -ոյ «բույս, զարմ, սերունդ, ծնունդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhou-ko-)
Աճառյանը -ս-ն համարում է ածանցական, մինչդեռ *u-ից առաջ *k-ն դառնում է ս։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսանիլ, բուսաբեր, բուսարձակ, բուսուկ, ընդաբոյս, մոլաբոյս, ընդվայրաբոյս, մայրաբուսակ, ինքնաբոյս, բնաբոյս, բարեբոյս, առատաբոյս, խոտաբոյս, բուսարան, բուսաբանական, բուսաբանութիւն, բուսականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φυτόν
«բույս, բողբոջ, զավակ, սերունդ»
ռուս.
билье
«բույս»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 470
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՐ «բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
փոխատու լեզու՝ սողդ. βr'wk'
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ, բորոտութիւն, բորոտիլ, բորոտանալ, բորութիւն, քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati
«կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω
«ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō
«ծակել»
լատ.
feriō
«խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt
«սրորել» իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja
«թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan
«ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՄԲ «սրունք, մսոտ մաս» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhumbh- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhumbh-/*bhambh-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
bumbulas
«գլխիկ»
լիտվ.
bumburas
«բողբոջ, հաստացում, գունդ»
լատվ.
bamba, bumba
«գնդակ, գունդ»
լատվ.
bumbulis
«պալար, հանգույց, ելունդ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 24-25
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆ (-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ) «ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bun
փոխատու լեզու՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ, բնիկ, բնութիւն, բնական, բնաբարձ, բնադիր, բնածին, բանիբուն, նիզակաբուն, միաբուն, համաբնեայ, ողորմաբուն, բնագէտ, բնագիտութիւն, բնականոն, բնատուր, բնոյթ, բնութագիր, բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 483-484; Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆՁ I (բունձ) «հողակոշտ, գուղձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheng'h- «հաստ, խիտ, գեր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhong'h-/*bheng'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարեբունձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bahu
«շատ, հարուստ, առատ, խիտ»
հուն.
παλος
«հաստ, խիտ, կոշտ»
հ. հոլ.
bingz
«կույտ»
նիդերլ.
bonk
«գունդ, գուղձ, կույտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None