Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻՆՋ
(-ոյ, -ու)
«էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ,
երիժնակ,
իգատերնջնակ,
իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
(h)rind
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԻՍ
««ժողովանոցս» (ԲՀ` նաեւ սխալմամբ, «ժողանոցս»)»
Ստուգաբանություն ()
երեք բառի հայցականն է՝ միացած ժողովանոց ձեւի հետ, որ ընկալվել է որպես բացատրություն: հմմտ. ԲՀ՝ եռակըմբայք «երիս ժողովանոցս»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՓՆ
(գրված նաեւ ներփն)
«գույն, երանգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն,
երփնաներկ,
երփներանգ,
գեղերփնել,
լուսերփն,
ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
farawa
«գույն»
<*pork'-uo
լիտվ.
sir̃pti
«հասունանալ»
< «կարմրել»
Էջ 229, սյունակ 1
Ե
IV
«ունենալ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op-
«աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն»
ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápas
«գործ»
հ. հնդկ.
árnas
«եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ.
happinahh
«հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 229, սյունակ 1
ԵՒՐՈՍԻՂԱՍ
«հարավ-հարավ-արեւելյան քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ευρο(s)
«հարավ-հարավ-արեւելյան քամի»
փոխատու լեզու՝ հուն. σελας
«լույս, փայլատակում, կայծակ»
հուն. ευρο(s) «հարավ-հարավ-արեւելյան քամի» + -սիղաս (<հուն. σελας «լույս, փայլատակում, կայծակ»՞):
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԱՒՐ
(-ու, -աց, -ոց)
(զօր, մեկ անգամ՝ -աւ, ուշ՝ -ով)
«ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. zāvar
փոխատու լեզու՝ պրթ. zāvar
փոխատու լեզու՝ մ. պ. zōr
փոխատու լեզու՝ պ. zōr
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւրանալ,
զաւրութիւն,
զաւրագլուխ,
զաւրաժողով,
զաւրական,
զաւրանիստ,
զաւրավիգն,
զաւրաւոր,
զաւրեղ,
զաւրել,
անզաւր,
մեծազաւր,
բազմազաւր,
հեծելազաւր,
զօրաբանակ,
զօրագունդ,
զօրախումբ,
զօրակոչ,
զօրահանդէս,
զօրահրամանատար,
զօրանոց,
զօրանց,
զօրապետութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 152;
Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԱԼ
(սգալ, ըսգալ)
«ընկալել, իմանալ, հասկանալ, ուժքի գալ, զգաստանալ, տեղեկանալ, լուր ստանալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ պրթ. izgal
«լսել»
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գալ բայից: Ավելի հավանական է իրանական ծագման վարկածը՝ պրթ. izgal (‘zwg‘l) «լսել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգալապէս,
զգայաւոր,
զգայուն,
զգայումն,
զգաստ,
զգաստական,
զգաստանալ,
զգաւն,
զգաւնութիւն,
անզգայիկ,
անզգաստ,
անզգամ,
անզգամիլ,
անզգալ,
բարեզգայ,
անզգած,
անզգաբար,
անզգապէս,
զգալիորէն,
զգայազուրկ,
զգայացուցիչ,
անզգայիորէն
Մատենագիտություն
ՕНЯСЯ 180
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԻՒՇ
(զոշ)
«խլուրդ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԼՈՒԹԵԼ
(զլութելի ձեւում)
«կծել, կծոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leu-
«կտրել, լուծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *լութ)
*-th աճականով
Կազմված է գ- նախածանցով՝ ինչ-որ *լութ արմատից, որ հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *leu- «կտրել, լուծել» արմատից՝ *-th աճականով։
Էջ 240, սյունակ 1
ԶՄԱՅԼԻԼ
(զմայլանալ)
«հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-)
*-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական,
զմայլութիւն,
զմայղութիւն,
զմայլելի,
գեղազմայլ,
հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
miels
«սիրելի, հաճելի»
լիտվ.
mielas
«սիրելի, հաճելի»
ռուս.
милый
«սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ.
miēdhā
ոչ *-l- ով
ավ.
myarla
«զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։