Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 322 բառահոդված (էջ 22/33)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐՀԵՐ «սանտերք, բուրդ գզելու սանր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «իրար կողքի շարել»
Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ եւ, թերեւս, հեր «մազ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերհերել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՒ «հեւ, հեւոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pəu- «փչել»
արմատից, որտեղից նաեւ հով, հոգի, փուքս, փչել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեւալ, հեւք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90; Pok. IEW 847
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ II (տըր. հ.) (հի՞մ, «հինչո՞ւ») «ինչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
արմատից, որտեղից նաեւ ի-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիբար, հիզան, հիկեն, հիպէտ
Տե՛ս նաեւ
ի-
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳ -ոյ «հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ, հոգածել, հոգածու, հոգող, հոգաբարձ, հոգաբարձու, հոգաբարձութիւն, անհոգ, անհոգութիւն, բազմանհոգ, հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏԻՆԱԿ «առասպելական մի կենդանի (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմուած է հեղինակ բառի նման (-նակ ածանցով)
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԵՂԻ I ««անդրի, ղեկ, ուղղիղ, թեւ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս բեղի բառի գրության մի ձեւ:
Էջ 481, սյունակ 1 Էջ 481
ՂԵՂԻ II ««կարի քաղցր» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՀՈՒԿ «խումբ, կենդանախումբ, բանակատեղի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հայ. (<իրան.) ջոկ
փոխատու լեզու՝ արաբ. (<իրան.) fawj «խումբ»
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. թերեւս, մի կողմից հայ. (<իրան.) ջոկ, մյուս կողմից՝ արաբ. (<իրան.) fawj «խումբ»։
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂ «երկաթե ձող, երկաթե ասեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, որտեղից նաեւ վրաց. čali «ճաղ, ցից»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 178) համարում է վրացերենից, բայց čali-ն համապարթեւական չէ, եւ փոխառությունն իրանական աղբյուրից ավելի հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղել, ճաղն, ճաղաշար, ճաղապատ, ճաղտել, ճաղում, ճաղմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čali
«ճաղ, ցից»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178