Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 370 բառահոդված (էջ 22/37)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 369, սյունակ 1 Էջ 369
ԾՐԱՐ (-ի, -ի) «կապոց, փաթեթ, քսակ, ծրար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. sərārā «քսակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծրարել, ծրարոց, ծրարասէր, ամպածրար, վերմակածրար
Մատենագիտություն
H. AG 306; Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԼ II (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի) «կալ, կալսելու տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ, կալոտի, կալատեղ, կալապետ, կալսել, կալածեւ, կալամէջ, կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala
«կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՂԱԹ (կաղթ, կալթ, կափթ, այլեւ կաղկաղ) «զամբիւղ, կողով»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καλαθος
Տե՛ս նաեւ
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆ I «պտոյտ, շրջան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարաւոր է կապը գերմ. եւ սլավ. gengh- «պտտել, ոլորել, հիւսել» արմատի հետ, եթե ենթադրենք *gen-gh` *-gh աճականով կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
gengh-
«պտտել, ոլորել, հիւսել»
սլավ.
gengh-
«պտտել, ոլորել, հիւսել»
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԼԱՅ (բրբ. կասնայ) «դափնի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
եթե կասլա-ն չի գրված կասիա-ի փոխարեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասլապտուղ
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍԿԱԾ II (կարկաժ, կաժ, արկաժ) «մի բույս, malobathron»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Եթե կասլայ-ի սխալագրությունը չէ, ապա, թերեւս, կրկնավոր կազմություն է, որի ուղիղ ձեւը կարկաժ-ն է` կաժ արմատից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 534
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ II (կատիկ), -ի, -աց «ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kalak «քաղաք»
փոխատու լեզու՝ պ. kada «տուն, բնակարան»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել, կատականք, կատակութիւն, խաղակատակ, այպանակատակ, հացկատակ, ծաղրակատակ, կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati
«ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱՆՈՆ «մակեդոնական կանացի մի զգեստ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καρηνον «գլուխ»
Եթե գլխաշոր է, ապա, թերեւս, կապ ունի հուն. բառի հետ
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃԱՏԵԼ «շվայտել, շվայտություն անել» կամ «կարճել, դադարեցնել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե ճիշտ է երկրորդ իմաստը, ապա, թերեւս, ծագում է կարճ արմատից՝ -ատ ածանցով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԾԻ «կվենի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «ժամոն, կիվ»
Եթե կապ ունի հնդեւրոպական *gʷet- «ժամոն, կիվ» արմատի հետ, ապա պիտի ունենար, թերեւս, կեցի ձեւը՝ *gʷet-s- կամ *gʷetio-: