Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՐԹ
«թերթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
ձեւից
հմմտ. թեր արմատի տակ բերուած օրինակները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թերթել,
(յ)եթերթ,
երկթերթի,
բազմաթերթութիւն,
թերթիկ,
թերթօն
Էջ 266, սյունակ 1
ԹԹՈՒ
«թթու, թթվահամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teuə-
«թանձրանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tu-tuo-)
կրկնաւոր ձեւ
հին ձեւը պահպանւած է վրաց. tutubo «մի բոյս» ձեւի մէջ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թթուենի,
թթուաբար,
թթուաբեր,
թթուագոյն,
թթուեցուցանել,
թթուիկ,
թթուութիւն,
թթուոց,
թթվատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στύφ(ε)λος
«պինդ, թթու, կծու»
հուն.
στυφος
«տտիպ»
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՆԱՊ
(թնօպ)
«մի բեկնաբեր բարձր ծառ, կվենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tannūb
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՂ-
«թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ,
թողութիւն,
թողարան,
անթող,
հարութող,
կնաթող,
կարգաթող,
դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tolayat
«բարձրացնում է, կշռում է»
հուն.
ταλασσω
«համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ.
tol
«կամք»
գոթ.
pulan
«կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB
täl
«բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060;
Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅԼ
(թոյլ), -ոյ, -ի, -ից
«թույլ, մեղկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել. համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թույլանդամ,
թույլատարագ,
թույլտվութիւն,
թուլամորթ,
թուլանալ,
թուլատարր,
նոր՝ թուլակազմ,
թույլատրել,
անթույլատրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
tláith
«թույլ, մեղմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅՆ
(թիւն), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից
«թույն, մահադեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *steu-
«խտանալ, թանձրանալ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *steu- «խտանալ, թանձրանալ» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. στυφιο «թանձր լինել, սեղմել» (*steu-)> «տտիպ, կծու», στυγος «ատելի բան» (*teu-no-, *tou-no- > թոյն՞)։ Անհավանական է նաեւ Աճառյանի ստուգաբանութիւնը հուն. κτείνω «սպանել» բայի հետ ունեցած կապի մասին (որպես «սպանիչ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թունաւոր,
թիւնաւոր,
թունել,
թունալից,
թունամուխ,
թիւնաբեր,
թիւնաբուխ,
ապաթոյն,
դառնաթոյն,
չարաթոյն,
իժաթոյն,
հրաթոյն,
եռաթիւնեալ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 670-671
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՊԵԼ
«ծեծել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *steb(h)p-
«սյուն, նեցուկ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tob-)
արմատից: սակայն օրինակներ է բերում նաեւ *steu- «հրել, խփել» արմատի ձեւերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոպիւն,
թոպամահ,
թոպող,
ընդունայնաթոպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στοβέω, στοβάζω
«նախատել»
հուն.
στειμβω
«տրորել»
հ. իռլ.
stappa
«հրել, տրորել, փշրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԵՐ
«նվազ, թերի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Գործածուած է թերի-ի փոխարէն՝ թուերագոյն = թերագոյն։ Կարող է լինել սրա բարբառային տարբերակը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուերագոյն
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԶ
(-ոյ, ուչ՝ -ի, -ից)
«թուզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ միջերկրածովյան կամ փոքրասիական աղբյուր *tugho-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թզենի,
թզաբեր,
թզենապատ,
թզկերուկ,
թզորակ,
մոլաթուզ,
ժանտաթզենի,
մոլաթզենի,
ադամաթուզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σῦκον
բեովտ. τὔκον
լատ.
fīcus
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202;
Ջահ. ՀԼՊ 466
Էջ 274, սյունակ 1
ԹՈՒՂԹ
(թուխթ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -ից
«գրություն, նամակ, թուղթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. titulus
«արձանագրություն, ստորագրություն, հայտարարություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թղթաբեր,
թղթել,
թղթատար,
թղթապահ,
թղթեան,
թղթադրամ,
թղթախաղ,
թղթակազմ,
թղթակից,
թղթակցութիւն,
թղթապանակ,
արժեթուղթ,
դրոշմաթուղթ,
խաղաթուղթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 630-631
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։