Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՇԱՆ
(բբ)
«տնանկ, նվաստ, թշվառ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՐՄԱՆԿ
«մի անուշահոտ խոտ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԵԱԼ
(կեցի, (ե)կեաց)
«ապրել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեցուցիչ,
բարեկեցիկ,
բարեկեցութիւն,
խառնակեցիկ,
լեռնակեցութիւն,
երկայնակեցութիւն,
հոգեկեցոյց,
չկեցու,
միակեցնակ,
երկայնակեաց,
խաղաղակեաց,
միայնակեաց,
մենակեաց,
անապատակեաց,
կարճակեաց,
լեռնակեաց,
գազանակեաց,
խառնակեաց,
խաւարակեաց,
բարեկեաց,
անկեաց
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԼ
(կել)
«հնարամտություն, հնարք, խորամանկություն, նենգություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei(ə)-
«ուժ, բռնութիւն, բռնի ճնշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷoi-lo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կելութ-ք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jayati
ավ.
jijišaiti
«ձգտում է հաղթել, հնարամիտ դարձնել»
հուն.
βια
«ուժ, բռնություն»
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵՂ
I
-ոյ
«խոց, ուռուցք, պալար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel-
«ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷelo-)
(ծակող) ցավ, տանջանք, մահ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղանիկ,
կեղցաւ,
կեղել,
կեղեքել,
կեղեքիչ,
կեղեքումն,
քաղցկեղ,
չարակեղ,
անկեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βέλος
«արկ, սուր, սուսեր»
հուն.
βελονη
«ասեղ, ծայր»
լիտվ.
geltì
«խայթել»
լիտվ.
gelà
«ցաւ, վիշտ»
ն. վ. գ.
qual
«ցաւ, տանջանք»
հ. իսլ.
quelia
«կեղեքել»
ռուս.
жалить
«խայթել»
ռուս.
жало
«խայթոց»
ռուս.
жалеть
«կարեկցել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԵՒ
(-ոյ)
«կեղեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *keleb- կամ *kel-ep-)
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել, անջատել» արմատից՝ *keleb- կամ *kel-ep-, մանավանդ որ բարբառներում կան կ-ի փոխարեն ք-ով, փ-ով, բ-ով եւ լ-ի փոխարեն պ-ով, փ-ով, բ-ով տարբերակներ. սրանց հիման վրա կարող են վերականգնվել *քեղեւ/փ/բ հայկական բարբառային սկզբնաձեւերը եւ վերականգնել *kel-eb(h)/p(h)- նախաձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղեւել,
անկեղեւ,
կարծրակեղեւ,
ողորկակեղեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scelifa
«կճեպ, թաղանթ»
մ. վ. գ.
schelfe
«կճեպ, թաղանթ»
ն. վ. գ. բրբ.
schelfe
«կճեպ, թաղանթ»
մ. ն. գ.
shulpe, stholpe
«թեփուկ. պատյան»
from *skeleb-
դան.
kulp(e)
«պատիճ, պատյան»
Մատենագիտություն
AG 307;
ՀԱԲ 568
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԾ
«կեղծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kelg-
«ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք»
կ/խ հերթագայությամբ
բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայությամբ (հմմտ. տկեղտ ծ/տխեղտ) կապված է հնդեւրոպական *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղծիք,
կեղծավոր,
կեղծավորակից,
կեղծավորիլ,
կեղծատրություն,
անկեղծավոր,
անկեղծիկ,
տկեղծ,
տգեղծ,
տկեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
celg
«նենգություն, խորամանկություն, դավաճանություն»
հ. անգլ.
hylc
«ծռում, ոլորք»
լեհ.
chołgać się
«սողալ, սահել, քարշ գալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 554
Տե՛ս նաեւ
Էջ 399, սյունակ 1
ԿԵՆԴ-ԱՆ-
«կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական կեանք-ից` -դ ածականով (*-t) եւ -ան ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենդանանալ,
կենդանութիւն,
կենդանագիր,
կենդանածին,
կենդանական,
կենդանապահ,
կենդանատու,
կենդանարար,
կենդանացու,
անկենդան,
չկենդանի,
երկկենդան,
բարեկենդան,
կենդանաբան,
կենդանաբանութիւն
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌ
(բրբ. նաեւ կոռ)
«ծուռ, կեռ, կեռիկ, ճանկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-s-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 574) համարում է կոր-ի տարբերակը՝ առանց մանրամասների մեջ մտնելու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռածագ,
կռապայլ,
կեռկեռ,
կռանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կուլ գալ, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։