Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 773 բառահոդված (էջ 22/78)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՐ (երր) «երերում, տատանում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tres- «դողալ, երերալ» կրկնությամբ կազմված
հ.-ե. արմատ՝ *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» վերականգնում
Բնիկ հնդեւրոպական` *tres- «դողալ, երերալ» արմատից` կրկնությամբ կազմված: Մոկռոնին (Pok. IEW 1, 1095) հանում է *tresri- ձեւից, բայց սա պիտի տար *երեռ: Եթե ճիշտ է հնդեւրոպական կրկնավոր *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» ձեւի վերականգնումը (հմմտ. գոթ. reiran «դողալ», հ. հնդկ. lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»), ապա հնարավոր է երեր-ի պատկանելությունը սրան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երերիր, երերագին, երերում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trasati
«դողում է»
հուն.
τρεω
«դողալ, վախից փախչել»
լիտվ.
trĭšëti
«դողալ»
գոթ.
reiran
«դողալ»
հ. հնդկ.
lēlāyáti
«օրորվում է, երերում է, դողում է»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 48; Pok. IEW 1095
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԹԱԿ «համատարած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ճիշտ ձեւն է երկաթ, որ առկա է բոլոր ձեռագրերում, բացի մեկից (հմմտ. Ամալյան, ԲՀ 365). բայց ինչո՞ւ է բացատրված «համատարած»։
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷԿ (-ի, -եկի եւ -իկի) «երեկ, երեկվա օր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Նույնն է համարվում երեկ «երեկո» բառի հետ, բայց հնչյունական փոխհարաբերությունը չի բացատրված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեկեան, իրիկեան, երեկածին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 52
Տե՛ս նաեւ
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԹԱՍ «մեռածի հոգի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հանդիպում է երթաս եւ մանէս կապակցության մեջ, որոնցից երկրորդը լատիներենից է, բայց երթաս-ը լատիներենում չի հանդիպում
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻ (-ւոյ, -եաց) (երի) «կենդանու կրծքամաս, երբուծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rēiti-
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 54) բխեցնում է հնդեւրոպական *perə- «առջեւ» ձեւից, բայց բերած օրինակները բուն մարմնամասերի անուանումներ չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
rietas
«ազդր»
լատվ.
rieta
«ոտք»
հ. սլ.
ritə
«հետույք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 863; Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՍ ««ժողովանոցս» (ԲՀ` նաեւ սխալմամբ, «ժողանոցս»)»
Ստուգաբանություն ()
երեք բառի հայցականն է՝ միացած ժողովանոց ձեւի հետ, որ ընկալվել է որպես բացատրություն: հմմտ. ԲՀ՝ եռակըմբայք «երիս ժողովանոցս»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆԳԱԾԻԼ (ձեռ. տարբերակ՝ զգաձիլ) «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
զ- ածանցով կազմություն, բայց սկզբնաձեւը հայտնի չէ՝ զանգած-, թե՞ զ-ան-գած-
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՐԱՇ (զարոշ) «լերդախոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված (հմմտ. պ. zar «ոսկի», zarāfšā-n «ոսկեզարդ»): Կա նաեւ բրբ. զարոշ «մի թռչուն»:
Էջ 234, սյունակ 1 Էջ 234
ԶԱՒԵԼԱՅ «ամեհի, անփորձ, խամ» կամ «լծընկեց, անհնազանդ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։ Փոխառություն ինչ-որ աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրն անհայտ է։
Էջ 234, սյունակ 1 Էջ 234
ԶԱՒԵՇՏ «կատակ, երգիծանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
հմմտ. -եշտ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւեշտաբար, զաւեշտական, զաւեշտաբան, զաւեշտաբանութիւն, զաւեշտախօս, զաւեշտաբերթ
Տե՛ս նաեւ