Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 219 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՈՍ «հերոս, դյուցազն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἥρως
միջնորդված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերոսաբար, հերոսական, հերոսամարտ, հերոսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՔԵԼ «դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perk- «ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-) *-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ, հերքութիւն, հերքումն, դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. spark «ոտքով հրել»
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՒ «հեւ, հեւոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəu- «փչել»
արմատից, որտեղից նաեւ հով, հոգի, փուքս, փչել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեւալ, հեւք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90; Pok. IEW 847
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԶԱՒՐ (հզօր), -ի, -աց «հզոր, հուժկու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *hu-zavar
hu- «լավ» եւ zavar -> զաւր (hu-ն կարող է գալ իրանական աղբյուրից, բայց կարող է հայկական լինել, ինչպես հլու, հմուտ բառերում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հզօրանալ, հզօրիչ, հզօրեղ, հզօրապէս
Մատենագիտություն
H. AG 180; Աճ. ՀԱԲ 90
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԷԳ (հեթ, հիք), -ի ուշ՝ -ոյ «հեգ, խեղճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «ցավեցնել, վնասել, նախատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *peiu-) արմատից
արմատից, հմմտ. հայ. հիվանդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիգութիւն, հիգացեալ, հիգամորթ, հիգական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հիվանդ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԷՆ I (-ի, -ից) «հեն, հրոսակախումբ, հրոսակ, ավազակ, ասպատակություն, աղաղակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական hēn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինել, հինախաղաց, հինական, հինահար, հինավանդ, հինավանդություն
Նոր՝
ծովահեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. hēn
հ. պ. hainā
ավ. haena
Մատենագիտություն
H. AG 180; Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԷՆ II «հինվածք, հենք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pen- «ձգել, մանել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-(d)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնուլ, հինուլ, հինուած
Մատենագիտություն
H. AG 466; Աճ. ՀԱԲ 91
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ I «հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ, հիանալի, հիացումն, հիացութիւն, բազմահիացիկ, գեղեցկահիաց, կանխահիաց
Նոր՝
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. spahata «մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ. sphoti- «բարգավաճում»
հ. անգլ. spowan «բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ. speti «հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ II (տըր. հ.) (հի՞մ, «հինչո՞ւ») «ինչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
արմատից, որտեղից նաեւ ի-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիբար, հիզան, հիկեն, հիպէտ
Տե՛ս նաեւ
ի-
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻՃԵԼ «կռվել, վիճել»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք հիճկալ բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիճակ
Տե՛ս նաեւ