Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 219 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՌ I «կառուցում, կանգնեցում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
բուն արմատական մասով կապված է կալ, կայ-, կանգ արմատների հետ եւ ծագում է *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» արմատից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
-կառել, նաւակառել, կառուած, նաւակառու, ոտնակառել, կառուցանել, կառուցումն, կառոյց, ակնակառոյց, հաստակառոյց, երկնակառոյց, ինքնակառոյց, կալակառոյց, կանխակառոյց, կառչիլ, կարկառ, կառակոյտ, կարկառել, քարակարկառ, լեռնակարկառ, խեցակարկառ
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌ II «մեծ ճյուղ»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷeru- «փայտ, ձող» առանձին դեպքերում՝ «ճյուղ»
թերեւս ծառ բառի սխալագրությունը։ Հազիվ թե լինի բնիկ հայերեն ինքնուրույն բառ եւ կցվի հնդեւրոպական *gʷeru- «փայտ, ձող» (առանձին դեպքերում՝ «ճյուղ») արմատի հետ։
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌ III «վառում, վառելը» (թրբ.)
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «այրել, վառ(վ)ել, տաքացնել»
Հազիվ թե հնդեւրոպական որեւէ լեզվի միջոցով գա *ker- «այրել, վառ(վ)ել, տաքացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառել
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌԱԳՈՅԺ «բերանակապ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌԱՓՆ -ին, -ունք, -անց (կառափ-) «գլուխ, գանգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ger-p(h)) -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառափնատել, կառափնիչ, նրբակառափն, կառափել, կառափետող, կառափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. garbis «լեռ» ((*gerb->))
հ. հնդկ. grapsa «փունջ, խուրձ» ((*gerbh>))
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌԿՈՒՌ «հաճախ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-s)
Հնարավոր է կապը հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ՝ *gr-s > կառ.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. karra «կուլ գալ, ոլորվել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ I «թաղիք»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ կառկուռ «հաճախ» բառը (տե՛ս)՝ սկզբնական «խիտ» ընդհանուր իմաստից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ II «բարախ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. kari, karah (թերեւս) «կեղտ»
Աղբյուր՝ մ. պ. karic (թերեւս) «աղբ»
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ հնդեւրոպական *ker- (եւ *k'er-) արմատից, որտեղից՝ պ. kari, karah «կեղտ», մ. պ. karic «աղբ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառնաջուր
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՌՔ (-աց) (հազվադեպ` -ի, -ից) «կառք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. carrus
Աղբյուր՝ հուն. κάρρον
կա նաեւ սրանից փոխառված հուն. κάρρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառավար, կառավարել, կառաւետ, կառամարտիկ, կառանշան, կառապետ, կառամուտ, կառապան, կառաւոր, խաչակառք, մարտակառք, ոսկիակառք, սայլակառք, կառախումբ, կառավարիչ, կառավարչական, կառատուն, դիակառք, հանրակառք, շոգեկառք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՍՏՐԻՈՍ (կաստրիոս, կաստորիոս, սխալմամբ` կտորոց, կոթորոս) «կուղբ, ջրշուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. καστόριος «կուղբ բառի ածականը»
Աճառյանը բերում է κάστωρ ձեւը եւ գրում. «վերջավորությունը չի հարմարում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532