Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված
· Էջ 217 / 448
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՐ
I
(-ոյ)
«կիր, սպիտակ խաղավարտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. giru
Աղբյուր՝ արամ. (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. gīr
Հ. Բեյլին (DKS 603) նշում է խոտա-սակ. cirāminai «կավե» զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրագործութիւն,
կրազուր,
կրակապ,
կրահամ,
կրաշաղախ,
կրաջուր
Նոր՝
կրախառն, կրահող, կրային
կրախառն, կրահող, կրային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 457;
Ջահ. ՀԼՊ 457
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՐ
II
«տանելը, կրելը, կրում, գործածություն, կիրք, բնավորություն, զատիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēr-/*gʷer-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *gʷēr-/*gʷer- «ծանր» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրել,
կիրառութիւն,
կիրըդունակ,
կրատրական,
բարեկիր,
բարեկրիչ,
իմաստակիր,
խաչակիր,
խորհրդակիր,
ծանրակիր,
ծիրանակիր,
հրեշտակակիր,
բեռնակիր,
բեռնակրութիւն,
կրան,
կիրառել,
կիրարկել,
կրքոտ,
անհամակիր,
համակրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gurú
հուն.
βρίθος «բեռ»
հուն.
βρίθω «ծանր լինել, բեռն(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 84-85
Տե՛ս նաեւ
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՐԷԼԷ(Ի)ՍՈՆ
(կիրէլէսօն, կիրիլէիսօն)
«տէ՛ր, ողորմեա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κύριε
Աղբյուր՝ հուն. ελέησον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 594
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων «հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος «հարեւան» (հայ-հունական զուգաբանություն)
տինդ.
kicv «հանգույց»
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՒԵՍՏՈՐ
«մի պաշտոն, հարկահան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κυαίστωρ < լատ. questor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՂԱՅ
(կեղայ)
«պարաստիկաւոր»
(ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qellā
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՒՈՍՈՐ
(կիոսօր, քիւսոր)
«արքայական սուրհանդակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κούρσωρ
Աղբյուր՝ լատ. cursor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 598
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՍ
-ի, -ից
«կախարդ, կախարդանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *keu-
«ուշադրութիւն դարձնել, նկատել, լսել»
Համեմատութիւնը հուն. γόης «կախարդ» բառի հետ (ՆՀԲ) կասկածելի է ձայնաւորման պատճառով. հուն. բառը ծագում է հնդեւրոպական *gou- «գոռալ, կանչել» արմատից եւ չունի -e- ձայնաւորում, որպէսզի տար կիս (*gēuk > կիս): Հնարաւոր է բառի իրանեան ծագումը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γόης «կախարդ» (կասկածելի է)
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՒՐԱԿԷ
(կիրակէ, կիրակի, կիւրիակէ, -եայք)
«կիրակի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κυριακή
«կիրակի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիրակամուտ,
կիրակէմուտ,
կիրակմուտ
Նոր՝
կիրակնօրեայ
կիրակնօրեայ
Մատենագիտություն
H. AG 357;
Աճ. ՀԱԲ 598
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՓԱԼ
(կիֆա, կեփալ)
«մի բազմերակ, որից գլխացավի դեմ արյուն են հանում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. qīfāl
Աղբյուր՝ հուն. κεφαλή
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 599
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։