Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 217/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՒ «տեւողութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «առաջ գնալ, հեռանալ, տեւողութիւն»
որտեղից նաեւ երկար, երկայն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեւել, կարճատեւ, տեւական, տեւականութիւն, անտեւական, յարատեւել, երկարատեւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δήν
«երկար ժամանակ, վաղուց»
լատ.
dū-ro
«տեւել»
ռուս.
давно
«վաղուց»
Մատենագիտություն
H. AG 497; Աճ. ՀԱԲ 399
Տե՛ս նաեւ
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԻ- (տի-այր, տէր, տի-եզերք, տիկին) «մեծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *di-)
արմատից, որից նաեւ տի, տիւ «օր»․ հմմտ. լիտվ. didis «մեծ»։ Արմատը կա նաեւ «նոստրատիկական» կոչված այլ լեզուներում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
didis
«մեծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117, 216
Տե՛ս նաեւ
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԻ I «օր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *di-)
արմատից, որից նաեւ տիւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկտի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
dies
«օր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԻ II (ուշ՝ -ոյ, այլեւ տից, տիաւք) «տարիք, հասակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dā(i)- «բաժանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dī-to-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անտի, նորատիք, անտիութիւն, բազմատի, համատիք, մատաղատի, դեռատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
zīt
գ.
Zeit
հ. անգլ.
tīd
«ժամանակ, ժամանակաշրջան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 403
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԻ III «կապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dē(i)- «կապել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սամետի, կալոտի, վզտա
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dyáti
«կապում է»
հուն.
δέω
«կապել»
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 403
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻԳԱՆ (դիզան) «մի բուսարմատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. diken «փուշ»
բայց հիշատակությունը IX դարից է։
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻԶ ուշ՝ -ոյ «տիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dig'h- «խայթել»
Բաղադրություն՝ տիզկանեփատ (տզկանեփատ՝ տիզ+ կանեփատ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տիզկանեփատ, տզկանեփատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
dega
«մի տեսակ բզեզ»
անգլ.
tick
գ.
Zecke
«տիզ»
Մատենագիտություն
H. AG 497; Աճ. ՀԱԲ 405
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻԿ -ի, -աց «տիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dig- «այծ»
Բաղադրություններ՝ տկճոր, տիկտեսակ, տկզարկ, նոր՝ տկալաստ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տկճոր, տիկտեսակ, տկզարկ, տկալաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δίζα
հ. վ. գ.
Ziege
«այծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 405
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻՂՄ -ո (տեղմ, բ. տիլ) «տիղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dēl-mo-)
Բաղադրություններ՝ տղմանալ, տղմաբաթաւ, տղմատիպ, տղմային, տղմուտ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 406-407) տիլ-ի հետ միասին բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղմանալ, տղմաբաթաւ, տղմատիպ, տղմային, տղմուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
տեղ
հայերեն
տեղալ
բարբառային
տիլ
«տիղմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 118; Աճ. ՀԱԲ 406-407
Էջ 730, սյունակ 1 Էջ 730
ՏԻՒ (տունջեան, տունջենի, ի տուէ կամ ի տունջենէ, տունջեամբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «շողալ, փայլել» (անմիջական նախաձեւ՝ *deu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տունջեան, տունջենական, տունջենային, երկտիւ, մշտատիւ, յարատիւ, գիշերատիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
diva
լատ.
diū
«օրից»
Մատենագիտություն
H. AG 498; Աճ. ՀԱԲ 410