Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 215 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԻՍ-
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիսաբաց, կիսադեպ, կիսամահ, կիսամասնեայ, կիսայբեաց, կիսառատ, կիսեփեաց, կիսէջ, կիսասարկաւագ, գրակէս, դրամակէս, իշակէս
Նոր՝
կիսակաշի, կիսամեայ, կիսամսեայ, կիսանդրի, կիսավանկ, կիսակատար, կիսակօշիկ, կիսաշրջան, կիսավայրենի
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ II (-ի, -ից) ««կետ, նշանակետ, նպատակակետ, ժամանակակետ, միջակետ, բեւեռ, կշեռքի մետ (սլաք), կենտրոն» (եւ կիտ «բեւեռ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Այլեւ՝ հայ. կծել (-կիծ) (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիտուած, կիտակ, կիտի, կիտադրեալ, կիտասահման, կետահարութիւն, անկէտ, ցամաքակէտ, ժամանակակէտ, միջակէտ, ստորակէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. kitla
հ. անգլ. citelian
հ. սաքս. citilōn
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԹԻԼ (*գթիլ՝ շփոթվելով գայթ-ի գիթ ձայնդարձի հետ) «թուլանալ, տկարանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gei- «պտտել, ծռել (?)» (անմիջական նախաձեւ՝ *gi-t(h)-)
պահպանվել է միայն ածանցյալներով: Ավելի քիչ հավանական է (ըստ իմաստի) ենթադրել *կութ նախաձեւ եւ կապել *geu- «թեքել, ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ, որ ունի *-t ածանցանու ձեւեր, բայց տարբեր իմաստներով («կոկորդ», «պարկ», «գրպան» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոտ, կթոտել, կթուտել, կթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. keikr «հետ թեքված մարմնով»
հ. իսլ. kikna «հետ թեքվել»
հայ. կեղն «թեք, զառիվայր» (թերեւս)
լատ. gibber «սապատավոր» ((*gei-bh-?))
լիտվ. geibti «թուլանալ, նվաղել, տկարանալ»
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԹԽԱՅ (կթղայ, գխտա) «բաժակ, գավաթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qdxā < արաբ. qadah
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթղայընկեր, կթխակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԹՈՒԹ «բարակ հիւսուածք» եւ «թոյլ (?)»
Անստույգ (՞)
Երկրորդ («թոյլ») իմաստի դեպքում, թերեւս, կցելի է կթիլ բային։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԻԲԻԿՈՆ (կիւբիկոն) «խորանարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κυβικόν
Մատենագիտություն
H. AG 357; Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻԶ «խորոված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կեզ (կիզել) արմատի անշեշտ կիզ- ձեւի շեշտավոր ձեւը
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻԹ (-ոյ) «ընտանի կենդանու տված արդյունքը (կաթ, ձու, կաթնամթերք), կթում, կթվածք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯ēt- «խեժ, ձյութ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯et-)
արմատից, որ կարող էր ունենալ նաեւ ավելի լայն իմաստ (հմմտ. խեժ «ծառի խեժ» եւ «անասնախեժ»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kôda «դալ, խեժ»
նորվ. kvoeda «դալ, խեժ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ «կծել, քոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gig-՛ «կծել, խայթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geig-՛)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծանել, կծել, կծատել, կծու, կծ(ու)ութիւն, կծուակն, կծուագին, կծուահամ, կծուել, ջերմակծիծ, բոցակծիծ, կսկիծ, կծկիծ, կսկծիլ, կսկծական, կսկծակիծ, շատակսկիծ, դառնակսկիծ, զկծիլ, զկծանք, կծմթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս. angezum «խմորվել»
հ. իռլ. gēr «սուր, կծու, թթու» ((*gig-ro-))
լիտվ. gìžti «թթվել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356; Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻԿ(Ս) (կեկիս) «գղտոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κηκίς
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 587