Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 215 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆ (-ի, -աց) «նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'- «գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել, կածնել, նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ. gaz
սերբախորվ. gȁz «անցահուն»
սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ. gātá
հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԾԱՆՔ «կանացի մի զարդ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա *geng'- (*geng-) «գունդ» բառի ոչ ռնգային ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածնել
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱԶ «կակազ, ընդհատախոս, բոթով»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gang-
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակազել, կակազոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. гугня «կակազ»
հ. հնդկ. gúñjati «բզզում է»
հ. հնդկ. gañja «արհամարհանք, ծաղր»
հուն. γογγυζω «բրթմնջալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱՆՍ «անխոս» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
ԲՀ՝ «անխօս», վրիպակով՝ «անխօնս», որ կա ՀԱԲ-ում, 2, 488։ Թերեւս կակազ-ի սխալագրությունը։ Հազիվ թե լինի կական-ի իգն. հայց. հոլովը (բացատրությունը հեռու է)։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 488
Տե՛ս նաեւ
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱՒԻԼ «քաջվարդ, խաչափայտ (բույս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu- «ուրախանալ»
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ -իլ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *gāu- «ուրախանալ» արմատից: հմմտ. քոխ. Ա kāwälte «գեղեցիկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քոխ. Ա kāwälte «գեղեցիկ»
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԱՒԻԿ «մի բույս»
Անստույգ (թերեւս)
Ծագումով թերեւս նույնն է կակաւիլ-ի հետ (տե՛ս)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 374, սյունակ 1 Էջ 374
ԿԱԿԵԼ (կեկել) «գուրգուրել, մղկտալ, ողբալ» (ԲՀ)
Բնաձայն (թերեւս)
ԲՀ՝ «կաթոգ(ն)ել, կողկողել»։ Թերեւս ծագմամբ եւ կազմությամբ մոտ է կական-ին։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱԿՈՒՂ (-ոյ) «փափուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gag- «կլոր բան, գունդ» եւ *-ul ածանց
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել, կլոր բան» կրկնաւոր կազմութիւն
Կամ կրկնաւոր կազմութիւն (մամուլ, մամուռ տիպի), կամ ինչ-որ *կակ- արմատից -ուղ ածանցով կազմութիւն։ Երկու դէպքում էլ հնարաւոր է կապը «ուռչել, կլոր ուռուցք, կլոր» գաղափարի հետ, եւ պէտք է ենթադրել կամ հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» եւ *-ul ածանց, կամ *gel- «գնդ(վ)ել, կլոր բան» արմատից կրկնաւոր կազմութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կակղել, կակղանալ, կակղամիտ, կակղոտ, կակղութիւն, կակղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. cicel, cycel «փոքր կարկանդակ»
հուն. γαγγλία «ուռուցք»
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱԿՎՈՐԴԻԿ ««չաման» (բբ)» (բարբառային)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
երկրորդ մասում կարող է լինել հին անգլ. wort «բոյս, խոտ» բաղադրիչը
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՀ (-ու, -ի, -ից) «գործիք, կարասի, գոյք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *kʷer- «անել, կերտել, ձեւաւորել»
Աղբյուր՝ իրանական *karh, *karθra
հնդեւրոպական *kʷer- «անել, կերտել, ձեւաւորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կահակալ, կահավար, կահակիր, կահաւորութիւն, կահել, կահամուտ, կահաւորել, կահկարասի, կահավաճառ, կահագործութիւն, կահոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (< իրան.) կերտել
հայ. ճար
հայ. ճարտար